Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

काशीप्रवृत्तिमन्वेष्टुं कं वा प्रहिणुयामितः । ज्ञातुं क एव निपुणो यतः स चतुराननः

kāśīpravṛttimanveṣṭuṃ kaṃ vā prahiṇuyāmitaḥ | jñātuṃ ka eva nipuṇo yataḥ sa caturānanaḥ

Siapakah patut kuutus dari sini untuk menyiasat hal-ehwal yang sebenar di Kāśī? Siapakah yang benar-benar mahir mengetahuinya?—kerana dialah Caturānana, Brahmā yang bermuka empat.

काशी-प्रवृत्तिम्the activity/origin of Kāśī
काशी-प्रवृत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक) + प्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (काश्याः प्रवृत्तिः)
अन्वेष्टुम्to search
अन्वेष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअन्वेष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (infinitive), ‘to seek’
कम्whom
कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (disjunctive particle: ‘or’)
प्रहिणुयामिshall I send
प्रहिणुयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-हि (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘I send forth’
इतःfrom here
इतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (ablatival adverb: ‘from here’)
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (infinitive), ‘to know’
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle: ‘indeed/only’)
निपुणःskilled
निपुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
यतःsince/because
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक/यत्-सम्बन्धी अव्यय (conj. ‘since/from which reason’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
चतुराननःthe four-faced one (Brahmā)
चतुराननः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या/विशेषण-प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (चत्वारि आननानि यस्य सः)

Śiva (Śrīkaṇṭha)

Tirtha: Kāśī / Avimukta

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Śiva, contemplating Kāśī’s mysterious unfolding, considers whom to send; the thought turns to four-faced Brahmā as the only adequate investigator.

K
Kāśī
C
Caturānana (Brahmā)

FAQs

Kāśī is treated as a divine mystery worthy of the highest spiritual intelligence; sacred places are approached with reverence and careful inquiry.

Kāśī (Vārāṇasī), the preeminent Śaiva kṣetra, whose ‘pravṛtti’ (divine situation) is to be investigated.

None explicitly; the verse frames a divine inquiry rather than a ritual instruction.