Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

चरणौ विचरेतांयौ विश्वभर्तृ पुरी भुवि । तावेव श्रवणौ श्रोतुं संविदा ते बहुश्रुतौ

caraṇau vicaretāṃyau viśvabhartṛ purī bhuvi | tāveva śravaṇau śrotuṃ saṃvidā te bahuśrutau

Hanya kaki-kaki itulah yang layak, yang mengembara di bumi dalam kota Sang Pemelihara alam semesta. Dan hanya telinga-telinga itulah yang layak mendengar—benar-benar banyak mendengar—yang mendengar dengan pengertian.

caraṇau(two) feet
caraṇau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), द्विवचन (dual)
vicaretāmmay (they two) roam
vicaretām:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन (dual); उपसर्ग: vi-
yauwhich two
yau:
Sambandha (Relative pronoun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st case), द्विवचन (dual)
viśva-bhartṛof the sustainer of the universe
viśva-bhartṛ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + bhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (6th case), एकवचन (singular) (सम्बन्धे)
purīthe city
purī:
Adhikarana (Location as apposition/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st case), एकवचन (singular)
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी (7th case), एकवचन (singular)
tauthose two
tau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), द्विवचन (dual)
evaindeed
eva:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण)
śravaṇau(two) ears
śravaṇau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśravaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), द्विवचन (dual)
śrotumto hear
śrotum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव
saṃvidāwith understanding/awareness
saṃvidā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsaṃvid (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (3rd case), एकवचन (singular)
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st case), बहुवचन (plural) (संबोधनार्थे/‘they’)
bahu-śrutaumuch-hearing, well-learned
bahu-śrutau:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + śruta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st case), द्विवचन (dual); विशेषण

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Viśvabhartṛ-purī)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim walks through Kāśī’s lanes toward temples while simultaneously listening to a learned reciter explaining the kṣetra’s meaning; ears and feet are symbolically highlighted.

Ś
Śiva (Viśvabhartṛ)
K
Kāśī (implied)

FAQs

True merit lies in using body and senses for dharma: walking the sacred city and hearing sacred teaching with understanding.

Kāśī, described as the earthly city of the universe’s sustainer (Śiva).

Implied disciplines: pilgrimage-walking in Kāśī and śravaṇa (listening) to sacred discourse with attentive comprehension.