Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

Devanagari script

जातूकर्णेश्वरं लिंगं जंबूकेश्वरमेव च । जारुधीशं जलेशं च जाल्मेशं जालकेश्वरम्

Transliteration

jātūkarṇeśvaraṃ liṃgaṃ jaṃbūkeśvarameva ca | jārudhīśaṃ jaleśaṃ ca jālmeśaṃ jālakeśvaram

Translation

Di sana ada liṅga yang dikenali sebagai Jātūkarṇeśvara dan Jaṃbūkeśvara, serta Jārudhīśa, Jaleśa, Jālmeśa dan Jālakeśvara.

Word by Word

• जातूकर्णेश्वरम्: Jātūkarṇa-Īśvara (name)
• जातूकर्णेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जातूकर्ण-ईश्वर (प्रातिपदिक; जातूकर्ण + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जातूकर्णस्य ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जंबूकेश्वरम्: Jaṃbūkeśvara (name)
• जंबूकेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जंबूक-ईश्वर (प्रातिपदिक; जंबूक + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जंबूकस्य ईश्वरः)

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeed/just)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• जारुधीशम्: Jārudhīśa (name)
• जारुधीशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जारुधि-ईश (प्रातिपदिक; जारुधि + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जारुधेः ईशः)

• जलेशम्: Jaleśa (name)
• जलेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल-ईश (प्रातिपदिक; जल + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जलस्य ईशः)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (and)

• जाल्मेशम्: Jālmeśa (name)
• जाल्मेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जाल्म-ईश (प्रातिपदिक; जाल्म + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जाल्मस्य ईशः)

• जालकेश्वरम्: Jālakeśvara (name)
• जालकेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जालक-ईश्वर (प्रातिपदिक; जालक + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जालकस्य ईश्वरः)

Speaker

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa norm: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-kṣetra (Kāśī) — Jātūkarṇeśvara to Jālakeśvara liṅga cluster

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim’s map rendered as art: six small sanctums in a row, each with a liṅga and a subtle emblem—jambu tree for Jaṃbūkeśvara, water pot/stream for Jaleśa—while the pilgrim offers flowers and bows at each threshold.

Characters & Entities

• Jātūkarṇeśvara
• Jaṃbūkeśvara
• Jārudhīśa
• Jaleśa
• Jālmeśa
• Jālakeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse strengthens tīrtha-bhakti by mapping Kāśī as a network of named Śiva-presences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), via the shrine-list tradition tied to Jyeṣṭhasthāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the naming supports practices like pilgrimage, darśana, and pūjā.