Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

Devanagari script

ब्रह्महत्यां नरः कृत्वा पश्चात्संयतमानसः । प्राणांस्त्यजति यः काश्यां स मुक्तो नात्र संशयः

Transliteration

brahmahatyāṃ naraḥ kṛtvā paścātsaṃyatamānasaḥ | prāṇāṃstyajati yaḥ kāśyāṃ sa mukto nātra saṃśayaḥ

Translation

Walaupun seseorang telah melakukan dosa membunuh brāhmaṇa, namun jika kemudian ia menahan minda dan melepaskan nyawa di Kāśī, dia pasti terbebas—tiada keraguan.

Word by Word

• ब्रह्महत्याम्: Brahmin-killing (brahmahatyā)
• ब्रह्महत्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + हत्या (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कृत्वा’ इत्यस्य कर्म

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Modifier (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• संयतमानसः: one whose mind is restrained
• संयतमानसः: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सं-यम् (धातु) + मनस् (प्रातिपदिक); संयत (क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: ‘संयतं मानसं यस्य सः’; ‘नरः’ विशेषण

• प्राणान्: life-breaths
• प्राणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• त्यजति: gives up, abandons
• त्यजति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशाधिकरण

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अन्वादेश

• मुक्तः: liberated
• मुक्तः: Predicate (Vidheyavisheshana/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• न: no/not
• न: Modifier (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• अत्र: here
• अत्र: Modifier (Locative adverb/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अस्ति’ अध्याहार (there is no doubt)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A penitent sinner, formerly stained by brahmahatyā, now calm and restrained, lies at life’s end in Kāśī; Śiva’s compassionate presence (or light) descends, cutting karmic bonds; attendants chant softly by the Gaṅgā.

Characters & Entities

• Kāśī
• Brahmahatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is presented as supremely redemptive: sincere inner restraint and dying there is said to culminate in liberation even for grave sinners.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī/Avimukta), especially the salvific power of death in the kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mental restraint/repentance (saṃyata-mānasa) is specified; no external rite is named beyond the emphasis on Kāśī-maraṇa.