Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत् । शर्वः सर्वपितॄणां वै परतृप्तिकरं परम्

Transliteration

śṛṇvatāṃ sarvadevānāmidaṃ vacanamabravīt | śarvaḥ sarvapitṝṇāṃ vai paratṛptikaraṃ param

Translation

Ketika semua dewa sedang mendengar, Śarva (Śiva) mengucapkan kata-kata ini—yang paling utama, berkuasa mendatangkan kepuasan tertinggi kepada semua Pitṛ.

Word by Word

• शृण्वताम्: while (they) were listening / of the listeners
• शृण्वताम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: √श्रु (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘सर्वदेवानाम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वदेवानाम्: of all the gods
• सर्वदेवानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे देवाः)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शर्वः: Śarva (Śiva)
• शर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सर्वपितॄणाम्: of all the Pitṛs
• सर्वपितॄणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे पितरः)

• वै: indeed
• वै: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• परतृप्तिकरम्: that which causes supreme satisfaction
• परतृप्तिकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर + तृप्ति + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (परस्य तृप्तिं करोति)

• परम्: highest
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘परतृप्तिकरम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāpilatīrtha (contextual locus of instruction)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A divine conclave: devas gathered in attentive semicircle as Śarva speaks; the Pitṛs stand foremost, receiving a promise of supreme satisfaction; the setting hints at Kāśī’s ghats and sanctified air.

Characters & Entities

• Śiva (Śarva)
• Devas
• Pitṛs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s instructions regarding sacred rites are presented as the supreme means to secure the highest welfare of one’s ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The discourse belongs to the Kāśī Kāpilatīrtha section of the adhyāya.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse introduces Śiva’s forthcoming prescription for Pitṛ-tṛpti; the specific śrāddha details follow.