Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99

Devanagari script

कांस्यस्य नियमे दद्यात्कांस्यं सर्पिः प्रपूरितम् । ऊर्जे न भक्षयेत्क्षौद्रमतिक्षुद्रगतिप्रदम्

Transliteration

kāṃsyasya niyame dadyātkāṃsyaṃ sarpiḥ prapūritam | ūrje na bhakṣayetkṣaudramatikṣudragatipradam

Translation

Jika memegang peraturan menjauhi gangsa, hendaklah bersedekah sebuah bejana gangsa yang dipenuhi ghee. Dalam Ūrja (Kārtika) jangan memakan madu, kerana ia membawa kepada keadaan yang amat rendah.

Word by Word

• कांस्यस्य: of bronze (kāṃsya)
• कांस्यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कांस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• नियमे: in the observance/at the rule
• नियमे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कांस्यम्: a bronze vessel
• कांस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कांस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सर्पिः: ghee
• सर्पिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्पिस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• प्रपूरितम्: filled completely
• प्रपूरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्र-पूॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (Past Passive Participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कांस्यं ... प्रपूरितम्)

• ऊर्जे: in Ūrjā (vow/month)
• ऊर्जे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• भक्षयेत्: should eat
• भक्षयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भक्ष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• क्षौद्रम्: honey
• क्षौद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अतिक्षुद्रगतिप्रदम्: giving an extremely base fate
• अतिक्षुद्रगतिप्रदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अति + क्षुद्र + गति + प्रद (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (अतिक्षुद्रा गतिः यस्य तत् प्रदम्=giving very low/mean destiny)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ūrja/Kārtika-vrata (Kāśī context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in Kāśī offers a bronze pot brimming with ghee to a priest/poor devotee; nearby, honey is set aside untouched, symbolizing abstention; lamps and ghats frame the act.

Characters & Entities

• Ūrja
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True vrata includes both restraint and giving; charity sanctifies austerity, while prohibited foods are avoided to preserve spiritual uplift.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Kāśī Khaṇḍa setting; the verse emphasizes Ūrja-vrata rules rather than a particular tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate a bronze vessel filled with ghee when observing the bronze-avoidance rule; avoid consuming honey during Ūrja/Kārtika.