Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः । तस्थौ तूष्णीं ततो विष्णुरुवाच वरदो मुनिम्

iti stutvā hṛṣīkeśamagnibiṃdurmahātapāḥ | tasthau tūṣṇīṃ tato viṣṇuruvāca varado munim

Setelah demikian memuji Hṛṣīkeśa, pertapa agung Agnibindu berdiri diam dalam hening. Lalu Viṣṇu, Sang Pemberi kurnia, bertitah kepada muni itu.

itithus
iti:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya, quotative particle
stutvāhaving praised
stutvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootstu (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), ‘having praised’
hṛṣīkeśamHṛṣīkeśa (Viṣṇu)
hṛṣīkeśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothṛṣīkeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
agnibiṃduḥAgnibindu
agnibiṃduḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootagnibiṃdu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; proper name
mahā-tapāḥgreat ascetic
mahā-tapāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + tapas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective to agnibiṃduḥ; ‘great-ascetic’
tasthaustood
tasthau:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular
tūṣṇīmsilently
tūṣṇīm:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottūṣṇīm (अव्यय)
FormAvyaya, adverb
tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya, adverb (‘then/thereupon’)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular
vara-daḥboon-giving
vara-daḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + da (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective to viṣṇuḥ; ‘giver of boons’
munimto the sage
munim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular

Narrator (contextual narration within Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: Agnibindu, austere and radiant from tapas, stands in respectful silence; Viṣṇu faces him with a gentle, boon-giving gesture; the air is still, as if the hymn has settled into quiet light.

V
Viṣṇu (Hṛṣīkeśa)
A
Agnibindu

FAQs

Sincere praise and austerity culminate in divine response—God turns toward the devotee and grants grace.

The broader passage belongs to Kāśī’s sacred geography; the ensuing boon concerns residence at Pañcanada Hrada.

No explicit prescription; the sequence highlights stuti (hymn) and tapas (austerity) as devotional practices.