Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

हेलिकश्चित्रभानुश्च कलिघ्नस्तार्क्ष्यवाहनः । दिक्पतिः पद्मिनीनाथः कुशेशयकरो हरिः

Transliteration

helikaścitrabhānuśca kalighnastārkṣyavāhanaḥ | dikpatiḥ padminīnāthaḥ kuśeśayakaro hariḥ

Translation

Helika, Citrabhānu, pemusnah Kali, yang berwahana Tārkṣya; penguasa segala arah, tuan kebun-kebun teratai, pencipta teratai kuśeśaya, Hari—itulah nama-nama Surya.

Word by Word

• हेलिकः: Helika (name/epithet)
• हेलिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हेलिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चित्रभानुः: variegated/bright-rayed one
• चित्रभानुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्र (प्रातिपदिक) + भानु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• कलिघ्नः: destroyer of Kali
• कलिघ्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक) + घ्न (कृदन्त; √हन् (धातु) + खल्/घ्न)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; घ्न-प्रत्ययान्त (slayer)

• तार्क्ष्यवाहनः: having Tārkṣya (Garuda) as vehicle
• तार्क्ष्यवाहनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार्क्ष्य (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दिक्पतिः: lord of the directions
• दिक्पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पद्मिनीनाथः: lord of the lotus-bearing (earth/lotus)
• पद्मिनीनाथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद्मिनी (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुशेशयकरः: maker/opener of lotuses
• कुशेशयकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुशेशय (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हरिः: Hari (golden/green; epithet)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūrya with Garuḍa symbolism—either Garuḍa-bannered chariot or Garuḍa hovering; the four directions personified bowing; lotus ponds blooming under sunlight; a subtle motif of Kali (dark figure) being dispelled.

Characters & Entities

• Sūrya
• Kali
• Tārkṣya (Garuḍa)
• Lotus (Padma)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sūrya is praised as the force that overcomes Kali’s darkness and awakens life—like the lotus opening to daylight.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the textual setting (Kāśīkhaṇḍa), though this verse itself is a general Sūrya-nāma praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recitation of these names as protective and purifying praise.