Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 5›Shloka 38
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

शृणु प्रभो ढुंढिविनायक त्वं वाचं मदीयां तुरटाम्यनाथवत् । त्वत्स्थाः समस्ताः किल विघ्नपूगाः किमत्र दुर्वृत्तवदास्थितोहम्

Transliteration

śṛṇu prabho ḍhuṃḍhivināyaka tvaṃ vācaṃ madīyāṃ turaṭāmyanāthavat | tvatsthāḥ samastāḥ kila vighnapūgāḥ kimatra durvṛttavadāsthitoham

Translation

Dengarlah, wahai Tuhan Ḍhuṃḍhi-Vināyaka, dengarkan kata-kataku; aku merintih segera seperti insan tanpa perlindungan. Jika segala himpunan halangan berada di bawah kuasa-Mu, mengapa aku berdiri di sini seolah-olah seorang yang berbuat jahat?

Word by Word
शृणुhear
शृणु:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन (Vocative)
ढुंढिविनायकO Ḍhuṃḍhi-Vināyaka
ढुंढिविनायक:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootढुंढि + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन; कर्मधारय—‘ढुंढिः एव विनायकः’ (name/title)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
वाचम्speech/words
वाचम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
मदीयाम्my
मदीयाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; सम्बन्धवाचक-विशेषण (‘my’)
तुरटामिI hasten / I am agitated
तुरटामि:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootतुरट् (धातु/देश्य-धातु, शीघ्रगमन/व्याकुलतार्थे)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; अर्थे—‘व्याकुलो भवामि/शीघ्रं याचे’
अनाथवत्like a helpless person
अनाथवत्:
Visheshana (Manner)
TypeAdjective
Rootअनाथ + वत् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; ‘-वत्’ प्रत्ययान्त विशेषण—‘like one without a protector’
त्वत्स्थाःabiding in you
त्वत्स्थाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्वत् (युष्मद्-षष्ठी/सम्बन्ध) + स्थ (स्था धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; षष्ठी-तत्पुरुष—‘त्वयि स्थिताः’ (situated in/with you), क्त-प्रत्ययान्त
समस्ताःall
समस्ताः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमस्त (सम् + अस् धातु, क्त) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; क्त-प्रत्ययान्त—‘all, entire’
किलindeed
किल:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात
विघ्नपूगाःhosts of obstacles
विघ्नपूगाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविघ्न + पूग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; तत्पुरुष—‘विघ्नानां पूगाः’ (multitudes of obstacles)
किम्what?
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; प्रश्नार्थक
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
दुर्वृत्तवत्like a miscreant
दुर्वृत्तवत्:
Visheshana (Manner)
TypeAdjective
Rootदुर्वृत्त + वत् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; ‘-वत्’ प्रत्ययान्त—‘like a wicked person’
आस्थितःam staying / have remained
आस्थितः:
Kriya (State)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘having remained/being situated’ (finite sense with अहम्)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा
Speaker

A devotee/sage addressing Ḍhuṃḍhi-Vināyaka (Gaṇeśa in Kāśī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ḍhuṃḍhi-Vināyaka

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Ḍhuṃḍhi-Vināyaka

Visual Art Cues

Scene: A distressed pilgrim kneels before Ḍhuṃḍhi-Vināyaka, hands raised, tears visible; Gaṇeśa sits benevolently yet authoritative, with attendants and offerings; the sense is of a threshold shrine where journeys begin.

Characters & Entities
Ḍ
Ḍhuṃḍhi-Vināyaka
V
Vināyaka (Gaṇeśa)
V
Vighna (obstacles)
K
Kāśī (context)

FAQs

When obstacles arise, the devotee turns to Vināyaka, acknowledging his lordship over vighnas and seeking restoration of rightful passage.

Ḍhuṃḍhi-Vināyaka of Kāśī—one of the famed Vināyakas connected with Vārāṇasī’s sacred circuit.

No formal rite stated; it models prayerful appeal (śaraṇāgati) to Vināyaka for obstacle-removal.

←Previous Verse
Next Verse→