Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

प्रतिष्ठाप्य महालिंगं गभस्तीश्वर संज्ञितम् । गौरीं च मंगला नाम्नीं भक्तमंगलदां सदा

pratiṣṭhāpya mahāliṃgaṃ gabhastīśvara saṃjñitam | gaurīṃ ca maṃgalā nāmnīṃ bhaktamaṃgaladāṃ sadā

Baginda menegakkan Mahāliṅga bernama Gabhastīśvara, serta menempatkan Gaurī bernama Maṅgalā, yang sentiasa mengurniakan kemuliaan dan keberkatan kepada para bhakta.

प्रतिष्ठाप्यhaving स्थापित/established
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (absolutive/gerund): having established
महा-लिङ्गम्the great liṅga
महा-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारय (great + liṅga)
गभस्तीश्वरGabhastīśvara (Lord of rays)
गभस्तीश्वर:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-समर्थ (as name-stem); समास: षष्ठी-तत्पुरुष (lord of rays)
संज्ञितम्named, called
संज्ञितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त) → संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; 'महालिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण
गौरीम्Gaurī
गौरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
मङ्गलाम्Maṅgalā (Auspicious one)
मङ्गलाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootमङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'गौरीम्' इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन
नाम्नीम्by the name (called)
नाम्नीम्:
Karma (Object/Complement/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'नाम्नी' रूपं (name/appellation)
भक्त-मङ्गल-दाम्giver of auspiciousness to devotees
भक्त-मङ्गल-दाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + मङ्गल (प्रातिपदिक) + दा (धातु) + णिनि/अच् (कृदन्त) → द (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (भक्तानां मङ्गलं ददाति इति)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb: always)

Skanda

Tirtha: Gabhastīśvara (Liṅga) and Maṅgalā Gaurī at Pañcanada

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Surya, after tapas, installs a towering black stone liṅga labeled ‘Gabhastīśvara’; beside it stands Maṅgalā Gaurī, benevolent and radiant, granting boons to devotees at the river confluence.

G
Gabhastīśvara Liṅga
G
Gaurī
M
Maṅgalā
Ś
Śiva

FAQs

Sacred sites are consecrated through pratiṣṭhā; Śiva and Śakti are honored together as sources of auspiciousness for devotees.

The locale associated with the Gabhastīśvara Liṅga and Gaurī as Maṅgalā (within the Mayūkha-Āditya narrative).

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration) is referenced, along with honoring Gaurī (Devī worship).