Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1
Devanagari script
स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये
Transliteration
skaṃda uvāca | śṛṇuṣva maitrāvaruṇe dvāravatyāṃ yadūdvahaḥ | dānavānāṃ vadhārthāya bhuvobhārāpanuttaye
Translation
Skanda bersabda: “Dengarlah, wahai Maitrāvaruṇa! Di Dvāravatī, yang terunggul dalam keturunan Yadu (Śrī Kṛṣṇa) menzahirkan diri untuk membinasakan para Dānava dan meringankan beban bumi.”
Word by Word
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मैत्रावरुणेO Maitrāvaruṇa
मैत्रावरुणे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; समासः—मैत्र + वारुण (द्वन्द्व/समाहार-प्राय, ‘Maitra and Varuṇa-related’)
द्वारवत्याम्in Dvāravatī
द्वारवत्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
यदूद्वहःthe foremost of the Yadus
यदूद्वहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयदू + उद्वह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—यदूनाम् + उद्वहः (षष्ठी-तत्पुरुष)
दानवानाम्of the Dānavas (demons)
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
वधार्थायfor the purpose of killing
वधार्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—वधस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष); प्रयोजनार्थे चतुर्थी
भुवःof the earth
भुवः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन (वैकल्पिकं प्रथमा बहुवचन-रूपं; अत्र ‘पृथिव्याः’ अर्थे)
भारापनुत्तयेfor the removal of the burden
भारापनुत्तये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभार + अपनुत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—भारस्य अपनुत्तिः (षष्ठी-तत्पुरुष); प्रयोजनार्थे चतुर्थी
Speaker
Skanda
Characters & Entities
S
SkandaM
MaitrāvaruṇaD
Dvāravatī (Dvārakā)Y
Yadūdvaha (Kṛṣṇa)D
DānavasE
Earth (Bhū)FAQs
Divine descent is portrayed as dharma-restoration—removing oppressive forces and rebalancing the world.
Dvāravatī (Dvārakā), presented as the setting for Kṛṣṇa’s manifest purpose.
No explicit ritual; it introduces a narrative of avatāra and cosmic purpose.