Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

एतन्नवानां नवकं ज्ञात्वा प्रियमवाप्नुयात् । अन्यच्च नवकं वच्मि सर्वेषां स्वर्गमार्गदम्

Transliteration

etannavānāṃ navakaṃ jñātvā priyamavāpnuyāt | anyacca navakaṃ vacmi sarveṣāṃ svargamārgadam

Translation

Dengan mengetahui himpunan sembilan ini tentang ‘yang sembilan’, seseorang memperoleh apa yang dicintai dan membawa manfaat. Kini aku akan menyatakan satu lagi himpunan sembilan, yang mengurniakan jalan ke svarga bagi semua.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘इदम्’ अर्थे, ‘नवकम्’ विशेषणम्

• नवानाम्: of the nine
• नवानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘नव’ = ‘नव (nine)’—सम्बन्धः ‘नवकस्य’

• नवकम्: group of nine (set)
• नवकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नवक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘समूह/समुच्चय’ अर्थे

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having known’

• प्रियम्: what is dear/desired good
• प्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवाप्नुयात्: may obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्ग (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• अन्यत्: another
• अन्यत्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘नवकम्’ विशेषणम्

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• नवकम्: set of nine
• नवकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नवक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• वच्मि: I say
• वच्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• स्वर्गमार्गदम्: giving the path to heaven
• स्वर्गमार्गदम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष: ‘स्वर्गस्य मार्गं ददाति’/‘स्वर्गमार्गं ददाति’ (मार्गद = ‘मार्गं ददाति’ इति बहुव्रीहिसदृशार्थः, परन्तु रूपतः तत्पुरुषसमासप्रयोगः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience of householders/pilgrims

Visual Art Cues

Scene: A teacher announces a structured teaching: one ninefold set completed, another ninefold set to be revealed; disciples attentive with palm-leaf notes; Kāśī ghats in the background.

Characters & Entities

• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is taught in structured sets: mastering ethical restraints prepares one for higher virtues leading to svarga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī remains the sacred narrative environment; the verse introduces the next teaching rather than praising a site.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual act is prescribed; it transitions from one ninefold teaching to another.