Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 50

पांसुक्रीडनसक्तोपि कुर्याल्लिंगं रजोमयम् । शाद्वलैः कोमलतृणैः पूजयेच्च स कौतुकम्

pāṃsukrīḍanasaktopi kuryālliṃgaṃ rajomayam | śādvalaiḥ komalatṛṇaiḥ pūjayecca sa kautukam

Walau asyik bermain pasir, dia tetap membentuk liṅga daripada debu, lalu memujanya dengan rumput muda yang lembut—dengan kegembiraan dan semangat bhakti.

पांसुक्रीडनसक्तःattached to playing in dust
पांसुक्रीडनसक्तः:
Visheshana (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootपांसु+क्रीडन+सक्त (प्रातिपदिक; सक्त = √सञ्ज्/√सज् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पांसुक्रीडने सक्तः)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपवादार्थक अव्यय (even)
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदी
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रजोमयम्made of dust
रजोमयम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरजस्+मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (रजसा मयम् = made of dust)
शाद्वलैःwith grasses/turf
शाद्वलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशाद्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
कोमलतृणैःwith tender blades of grass
कोमलतृणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोमल+तृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (कोमलानि तृणानि)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदी
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (and)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कौतुकम्playfully / with delight
कौतुकम्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (in play/with delight)

Skanda (narrative voice, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: A child playing in sand pauses to shape a small liṅga from dust; he decorates it with tender green grasses and worships with bright, eager eyes.

H
Harikeśa
L
Liṅga
Ś
Śiva

FAQs

Śiva accepts sincere devotion even through the simplest offerings; purity of intent outweighs material grandeur.

The account belongs to Kāśī’s Nādeśvara-centered māhātmya, illustrating Śiva-bhakti in Kāśī.

Making a simple earth/dust liṅga and offering tender grass in worship (liṅga-pūjā) is described.