Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41
Devanagari script
अनाराध्य महेशानं सर्वदं सर्वदेहिनाम् । कोपि क्वापि किमप्यत्र न लभेतेति निश्चितम्
Transliteration
anārādhya maheśānaṃ sarvadaṃ sarvadehinām | kopi kvāpi kimapyatra na labheteti niścitam
Translation
Tanpa pemujaan kepada Maheśāna—yang menganugerahkan segala-galanya kepada semua makhluk berjasad—tiada sesiapa, di mana pun, memperoleh apa-apa di dunia ini; ini pasti.
Word by Word
अनाराध्यwithout worshipping
अनाराध्य:
Purvakala (Prior action—negated/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअनाराध् (धातु; अन् + आ + राध्)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय/gerund), निषेधपूर्वकः ‘without worshipping’
महेशानम्Maheśāna (the Great Lord, Śiva)
महेशानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक; महा + ईशान)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘महान् ईशानः’)
सर्वदम्giver of all
सर्वदम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वद (प्रातिपदिक; सर्व + द)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (‘सर्वं ददाति’); विशेषणम् (महेशानम्)
सर्वदेहिनाम्of all embodied beings
सर्वदेहिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्वदेहिन् (प्रातिपदिक; सर्व + देहिन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः (‘सर्वे देहिनः’)
कःanyone
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न/अनिश्चित-सर्वनाम (‘anyone’)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘even/also’ (अनिश्चितार्थे)
क्वanywhere
क्व:
Adverbial (Place/देशाधिकरण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न/अनिश्चित-अव्यय (adverb of place) ‘anywhere’
अपिat all
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अनिश्चितार्थे ‘at all’
किम्anything
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (‘anything’)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अनिश्चितार्थे ‘even’
अत्रhere
अत्र:
Adverbial (Place/Topic)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb) ‘here/in this matter’
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
लभेतwould obtain
लभेत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)
निश्चितम्certain; determined
निश्चितम्:
Kriya (Predicative complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootनिश्चित (प्रातिपदिक; नि + चि (धातु) + क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे/वाक्ये विधेयम् ‘it is certain’
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
M
Maheśāna (Śiva)FAQs
Śiva (Maheśāna) is affirmed as the universal bestower; worship is presented as the indispensable root of all attainments.
The verse belongs to the Kāśīkhaṇḍa’s praise of Śiva in Kāśī, the foremost Śaiva tīrtha in this section.
Ārādhana (worship/propitiation) of Maheśāna is the stated prescription, though no single method is specified.