Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

श्रुतीरितं निशम्येत्थं तावतीव विमोहितौ । स्मित्वाहतुः क्रतु विधीमोहाध्येनांकितौ मुने

śrutīritaṃ niśamyetthaṃ tāvatīva vimohitau | smitvāhatuḥ kratu vidhīmohādhyenāṃkitau mune

Mendengar kata-kata Śruti demikian, kedua-duanya menjadi semakin terpinga-pinga. Sambil tersenyum—wahai muni—mereka berkata, masih berbekas delusi tentang tertib aturan upacara yajña.

श्रुति-ईरितम्uttered by the Vedas
श्रुति-ईरितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्रुति (प्रातिपदिक) + ईरित (कृदन्त; √ईर्/ईरय् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्रुत्या ईरितम् = श्रुतिभिः उक्तम्); भूतकृदन्त (क्त)
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootशम् (धातु) + नि (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
इत्थम्thus
इत्थम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
तावत्so much/so long (to that extent)
तावत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; परिमाणवाचक; विशेषण (विमोहितौ)
इवas if
इव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक निपात (particle of comparison)
विमोहितौbewildered
विमोहितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमोहित (कृदन्त; √मुह् धातु + वि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; भूतकृदन्त (क्त)
स्मित्वाhaving smiled
स्मित्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootस्मि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
आहतुःthey said
आहतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपद
क्रतुO Kratu
क्रतु:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
विधीthe two Vidhis (ordinances/creators)
विधी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन
मोहाध्येनby delusion (as a covering)
मोहाध्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक) + अध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मोहस्य अध्यः/अध्यायः इव—अत्र ‘मोहाध्य’ = मोह-आधीन/मोह-आवृत इत्यर्थे)
अङ्कितौmarked/tainted
अङ्कितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअङ्कित (कृदन्त; √अङ्क् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; भूतकृदन्त (क्त)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Narrator (within Kāśīkhaṇḍa dialogue frame, traditionally Skanda addressing Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Muni (primary listener in frame)

Scene: Two figures, having heard the Śrutis, appear more confused; they smile and speak, still bearing the stamp of delusion about sacrificial procedure—an ironic, instructive moment.

Ś
Śruti
Y
Yajña (Kratu)
D
Delusion (Moha)

FAQs

Even after hearing scriptural praise, one can remain confused when attached to outward ritual categories; clarity requires grace and right understanding.

The verse belongs to the Kāśīkhaṇḍa setting (Kāśī Māhātmya), but it does not name a particular tirtha.

It references kratu-vidhi (sacrificial procedure) as the topic of confusion, not as a prescribed practice in this line.