Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

मायां चापि गृहाणेमां दुष्प्रणोद्यां सुरासुरैः । यया संमोहितं विश्वमकिंचिज्ज्ञं भविष्यति

māyāṃ cāpi gṛhāṇemāṃ duṣpraṇodyāṃ surāsuraiḥ | yayā saṃmohitaṃ viśvamakiṃcijjñaṃ bhaviṣyati

Terimalah juga Māyā ini—yang sukar disingkirkan bahkan oleh para dewa dan asura—dengannya seluruh alam terpesona, seolah-olah tidak mengetahui apa-apa.

मायाम्illusion (māyā)
मायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (also/even)
गृहाणaccept / take
गृहाण:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
इमाम्this
इमाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; मायाम् इति विशेषणम्
दुष्प्रणोद्याम्hard to drive away
दुष्प्रणोद्याम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुस् (उपसर्ग/पूर्वपद) + प्र + नुद् (धातु) → प्रणोद्य (कृदन्त; यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्तव्य/शक्यतार्थक (hard to dispel)
सुरासुरैःby gods and demons
सुरासुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (देवाश्च असुराश्च)
ययाby which
यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संमोहितम्deluded
संमोहितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + मुह् (धातु) → संमोहित (कृदन्त; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (deluded)
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अकिंचित्nothing (at all)
अकिंचित्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + किंचित् (अव्यय/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासार्थक विशेषण (knowing nothing)
ज्ञम्knowing
ज्ञम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (knowing)
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Śiva (Hara)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other Ṛṣis (contextual)

Scene: Viṣṇu receives a dark-blue, shimmering veil labeled Māyā from the speaker; behind it, the world appears as dreamlike silhouettes—gods, demons, humans—wandering in confusion, eyes half-closed, while a thin ray of knowledge pierces the veil.

M
Māyā
D
Devas (suras)
A
Asuras

FAQs

Māyā is a profound force of delusion; liberation requires divine grace and true knowledge that transcends it.

The Kāśīkhaṇḍa’s wider narrative glorifies Kāśī as a place associated with overcoming bondage and attaining nirvāṇa.

None directly; it is doctrinal, describing māyā as the cause of worldly bewilderment.