Previous Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 86

इति चिंतामहाभारं त्यक्त्वा तस्थौ स्थिरोद्यमः । आकांक्षमाणस्तरणे रुदयं ब्राह्मणो यथा

iti ciṃtāmahābhāraṃ tyaktvā tasthau sthirodyamaḥ | ākāṃkṣamāṇastaraṇe rudayaṃ brāhmaṇo yathā

Demikian, setelah menanggalkan beban besar kegelisahan, dia berdiri teguh dengan usaha yang mantap—laksana seorang brāhmaṇa yang di dalam hati menantikan Matahari melintasi agar dapat meneruskan perjalanan.

itithus
iti:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-निपात (quotative/thus)
ciṃtā-mahā-bhāramthe great burden of worry
ciṃtā-mahā-bhāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootciṃtā (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + bhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (महान् भारः) + षष्ठी/कर्मधारय-भावः ‘चिन्तायाः महाभारः’ → ‘great burden of worry’
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√tyaj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund) ‘having abandoned’
tasthaustood/remained
tasthau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘stood/remained’
sthira-udyamaḥsteadfast in effort
sthira-udyamaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthira (प्रातिपदिक) + udyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘स्थिरः उद्यमः यस्य’ (as adjective: steadfast in effort)
ākāṃkṣamāṇaḥdesiring
ākāṃkṣamāṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√kāṅkṣ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (parasmaipada) ‘desiring/expecting’
taraṇein crossing
taraṇe:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Roottaraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘in crossing/at the crossing’ (context: in the act of crossing)
rudayamrudayaṃ (textual; uncertain)
rudayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrudaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (पाठभेद/अर्थसन्देहः) ‘rudaya’ as object; likely intended ‘hṛdayam’ (heart) or ‘udayaṃ’ (rising) in some recensions
brāhmaṇaḥa Brahmin
brāhmaṇaḥ:
Upamana/Drishtanta (Example-subject/दृष्टान्त)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘a Brahmin’
yathājust as
yathā:
Upamana (Simile-marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय, उपमानवाचक (as/just as)

Narrative voice (contextual; within Kāśīkhaṇḍa often Skanda’s discourse)

Tirtha: Kāśī (implied)

Type: kshetra

Scene: A traveler-sage stands composed at riverbank at dawn, eyes fixed toward the rising Sun, anxiety cast off; the river current suggests ‘crossing’ and auspicious timing.

B
Brāhmaṇa
T
Taraṇi/Sun (implied)

FAQs

Release anxiety and stand steady in dharmic effort; inner firmness enables the right course of action.

No tīrtha is specified in this verse.

None.