Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

Devanagari script

एवं रंभाघृताच्यौ ते कपितीर्थे निमज्जनात् । अगस्त्यशिष्यश्वेतस्य प्रसादाद्द्विजसत्तमाः

Transliteration

evaṃ raṃbhāghṛtācyau te kapitīrthe nimajjanāt | agastyaśiṣyaśvetasya prasādāddvijasattamāḥ

Translation

Demikianlah Rambhā dan Ghṛtācī—dengan menyelam di Kapitīrtha—telah dibebaskan melalui rahmat Śveta, murid Agastya, wahai yang terbaik di antara para dvija.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha/Discourse
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner)

• रम्भा-घृताच्यौ: Rambhā and Ghṛtācī
• रम्भा-घृताच्यौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रम्भा (प्रातिपदिक) + घृताची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; समासः—द्वन्द्व (रम्भा च घृताची च)

• ते: O (you)
• ते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (पुंलिङ्ग/सामान्य); संबोधनार्थे/अन्वयार्थे ‘हे’ इति

• कपितीर्थे: at Kapitīrtha
• कपितीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कपितीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• निमज्जनात्: from immersion (bathing)
• निमज्जनात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: निमज्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• अगस्त्य-शिष्य-श्वेतस्य: of Śveta, disciple of Agastya
• अगस्त्य-शिष्य-श्वेतस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक) + शिष्य (प्रातिपदिक) + श्वेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समासः—अगस्त्यस्य शिष्यः श्वेतः तस्य

• प्रसादात्: by the grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• द्विज-सत्तमाः: best of the Brahmins
• द्विज-सत्तमाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्विजानां सत्तमाः (best of the twice-born)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta in Setu Khaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapitīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas/sages addressed as 'dvijasattamāḥ'

Visual Art Cues

Scene: Rambhā and Ghṛtācī stand at Kapitīrtha after immersion, their restored radiance evident; nearby, Śveta—Agastya’s disciple—extends a blessing gesture, while sages acknowledge the power of prasāda.

Characters & Entities

• Rambhā
• Ghṛtācī
• Kapitīrtha
• Agastya
• Śveta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears fullest fruit when joined with saintly grace—tīrtha and guru-prasāda work together.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapitīrtha, where immersion is said to remove degraded states.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nimajjana (immersion) at Kapitīrtha, supported by seeking the blessing of realized teachers.