Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 73

Devanagari script

वणिग्वरं श्लाघमाना राजानमिदमूचिरे । न वध्यतामयं दुष्टस्तूष्णीं निर्वास्यतां पुरात्

Transliteration

vaṇigvaraṃ ślāghamānā rājānamidamūcire | na vadhyatāmayaṃ duṣṭastūṣṇīṃ nirvāsyatāṃ purāt

Translation

Sambil memuji saudagar yang utama, warga kota berkata kepada raja: “Janganlah si jahat ini dihukum bunuh; usirlah dia secara diam-diam dari kota.”

Word by Word

• वणिग्वरम्: the best of merchants
• वणिग्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वणिक्-वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वणिजां वरः)

• श्लाघमाना: praising
• श्लाघमाना: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: श्लाघ् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); धातुः-श्लाघ् (to praise)

• राजानम्: the king
• राजानम्: Sampradana/Addressed (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• ऊचिरे: they said
• ऊचिरे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लकारः-लिट् (Perfect/परोक्ष), आत्मनेपदम्, पुरुषः-प्रथम (3rd), वचनम्-बहुवचन (Plural); धातुः-वच् (to say)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• वध्यताम्: let (him) be killed
• वध्यताम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वध् (धातु)
• Form: लकारः-लोट् (Imperative), पुरुषः-प्रथम (3rd), वचनम्-एकवचन (Singular), कर्मणि प्रयोगः (Passive)

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• दुष्टः: wicked
• दुष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• तूष्णीम्: silently
• तूष्णीम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूष्णीम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• निर्वास्यताम्: let (him) be banished
• निर्वास्यताम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्वस् (धातु)
• Form: लकारः-लोट् (Imperative), पुरुषः-प्रथम (3rd), वचनम्-एकवचन (Singular), कर्मणि प्रयोगः (Passive); उपसर्गः-निर्

• पुरात्: from the city
• पुरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), अर्थः-‘from the city’

Speaker

Citizens (nāgarāḥ)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: सेतुक्षेत्र

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: नगरजन राजा से निवेदन करते हैं—‘न वध्यताम्… तूष्णीं निर्वास्यताम्’; व्यापारी-श्रेष्ठ की प्रशंसा; सभा में शांत पर दृढ़ सामूहिक स्वर।

Characters & Entities

• Citizens (nāgarāḥ)
• the King (rājā)
• Vaṇigvara (foremost merchant; mentioned)
• Duṣpaṇya (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma can include restraint and mercy; exile is presented as an alternative that still protects society.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu (Setubandha/Rāmeśvaram) remains the section’s sacred umbrella; this verse is narrative governance rather than site-description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.