Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 37

Devanagari script

पंचहायनतां प्राप्ताः क्रमात्ते वैश्यनंदनाः । पशुमानपि वैश्येंद्रः सर्वानपि च तान्सुतान्

Transliteration

paṃcahāyanatāṃ prāptāḥ kramātte vaiśyanaṃdanāḥ | paśumānapi vaiśyeṃdraḥ sarvānapi ca tānsutān

Translation

Menurut peredaran waktu, anak-anak lelaki kaum Vaiśya itu mencapai usia lima tahun. Lalu Vaiśya yang mulia, Paśumān, menumpukan perhatian kepada semua puteranya dan mula membimbing mereka melangkah ke hadapan.

Word by Word

• पञ्चहायनताम्: the state of being five years old
• पञ्चहायनताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (प्रातिपदिक) + हायन (प्रातिपदिक) + -ता (तद्धित/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पञ्चहायनस्य ता)

• प्राप्ताः: having attained
• प्राप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगः (having attained)

• क्रमात्: in due order, gradually
• क्रमात्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; तसिल्-अर्थे पञ्चमी (ablatival adverb): ‘क्रमात्’ = क्रमशः

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)

• वैश्यनन्दनाः: sons of the Vaiśya
• वैश्यनन्दनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वैश्यस्य नन्दनाः)

• पशुमान्: possessing cattle
• पशुमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पशु (प्रातिपदिक) + मतुप् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण

• अपि: also, even
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• वैश्येन्द्रः: chief among the Vaiśyas
• वैश्येन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वैश्यानाम् इन्द्रः)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (तान्/सुतान्)

• अपि: also
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Narrator (contextual, likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma Khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu (Setubandha/Rāma-setu)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A respected Vaiśya elder (Paśumān) gathers his young sons, now five years old, and begins directing them with calm authority—domestic courtyard, tools of trade in the background.

Characters & Entities

• Paśumān

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma begins early: a parent’s attentive guidance shapes a child’s future conduct and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of Setukhaṇḍa’s broader sacred-geography frame (Setu/Rāmeśvaram region), but this particular line functions as narrative setup rather than direct tīrtha-praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it introduces the stage of upbringing and instruction.