Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

तत्र स्नानेन वर्धंते धनधान्यसमृद्धयः । सर्वे सपत्ना नश्यंति क्षात्रमेषां विवर्द्धते

Transliteration

tatra snānena vardhaṃte dhanadhānyasamṛddhayaḥ | sarve sapatnā naśyaṃti kṣātrameṣāṃ vivarddhate

Translation

Dengan mandi di sana, bertambahlah kelimpahan harta dan hasil bijirin. Segala pesaing musnah, dan kuasa kerajaan serta kekuatan ksatria mereka terus meningkat.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location adjunct/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण

• स्नानेन: by bathing
• स्नानेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• वर्धन्ते: increase
• वर्धन्ते: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• धनधान्यसमृद्धयः: prosperities of wealth and grain
• धनधान्यसमृद्धयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धन + धान्य + समृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (धनं च धान्यं च—तयोः समृद्धयः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying sapatnāḥ)

• सपत्नाः: rivals, enemies
• सपत्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नश्यन्ति: perish
• नश्यन्ति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• क्षात्रम्: kṣatriya power/valor
• क्षात्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एषाम्: of these (people)
• एषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• विवर्धते: increases greatly
• विवर्धते: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-वृध् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Śrī Kṛṣṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmī-tīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims/warrior-king performs snāna at the tīrtha; the water glows; granaries fill, fields ripen; rival kings fade or bow; the king’s standard rises—symbolizing kṣātra-vṛddhi granted by Lakṣmī’s favor.

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Lakṣmī-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-merit is portrayed as supporting righteous governance—prosperity, stability, and protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lakṣmī-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the tīrtha, with results described as dhana-dhānya growth and removal of opposition.