Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

निरुद्धतोयं सौमित्रे करिष्यामि क्षणादहम् । सशंखशुक्ताजालं हि समीनमकरं शनैः

niruddhatoyaṃ saumitre kariṣyāmi kṣaṇādaham | saśaṃkhaśuktājālaṃ hi samīnamakaraṃ śanaiḥ

“Wahai Saumitrī, sekelip mata akan aku menahan airnya, sehingga sedikit demi sedikit ia menjadi timbunan cangkerang sangkha dan kulit siput, dengan ikan serta makara tersingkap.”

निरुद्धतोयम्water that is blocked; blocked waters
निरुद्धतोयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिरुद्ध (कृदन्त; क्त, रुध् + निर्) + तोय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (निरुद्धं तोयं यस्मिन्/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सौमित्रेO Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
करिष्यामिI will make/do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
क्षणात्in a moment; within an instant
क्षणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; अवधी/कालार्थे
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
सशंखशुक्ताजालम्with nets of conches and oysters (i.e., full of them)
सशंखशुक्ताजालम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपपद/सह) + शंख (प्रातिपदिक) + शुक्ता (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-समासार्थ: शंखैः शुक्ताभिः च युक्तं जालम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (समुद्र/तोयम् प्रति)
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
समीनमकरम्with fish and makaras
समीनमकरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपपद/सह) + मीन (प्रातिपदिक) + मकर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-समासार्थ: मीनैः मकरैः च युक्तम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शनैःslowly; gradually
शनैः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

Rāma

Tirtha: Setu-samudra-tīra

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience

Scene: Rāma declares he will restrain the waters; the ocean is imagined receding, exposing conches, shells, fish, and makaras—an apocalyptic shoreline tableau.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
O
Ocean
Ś
Śaṅkha (conch)
Ś
Śukti (shell)
M
Mīna (fish)
M
Makara

FAQs

Power is invoked not for cruelty but to remove obstruction to dharmic purpose; nature itself is addressed as accountable to cosmic order.

Setukhaṇḍa’s oceanfront setting tied to the Setu/Rāmeśvaram pilgrimage memory.

None; it describes intended coercive action against the ocean after failed upāsanā.