Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 21

Devanagari script

ततस्त्वगस्त्यभ्रातासौ ग्रीष्मे पंचानिमध्यगः । भास्करं दत्तदृष्टिश्च मौनव्रतसमन्वितः

Transliteration

tatastvagastyabhrātāsau grīṣme paṃcānimadhyagaḥ | bhāskaraṃ dattadṛṣṭiśca maunavratasamanvitaḥ

Translation

Kemudian saudara Agastya menjalani tapa pada musim panas di tengah lima api, menatap Surya dengan pandangan teguh serta memegang vrata mauna, nazar berdiam diri.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/from that)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधसूचक (but/indeed)

• अगस्त्यभ्राता: Agastya's brother
• अगस्त्यभ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक) + भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अगस्त्यस्य भ्राता)

• असौ: that (person), he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम

• ग्रीष्मे: in summer
• ग्रीष्मे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रीष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• पञ्चानिमध्यगः: standing amid the five fires
• पञ्चानिमध्यगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः (पञ्चानां अग्नीनां मध्ये गः = 'standing amid five fires')

• भास्करम्: the Sun
• भास्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• दत्तदृष्टिः: with gaze fixed (on)
• दत्तदृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दत्त (कृदन्त, क्त; √दा) + दृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (दत्ता दृष्टिः यस्य)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• मौनव्रतसमन्वितः: endowed with the vow of silence
• मौनव्रतसमन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मौन (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, क्त; सम्+अन्वि/इ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः (मौनव्रतेन समन्वितः)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Setukhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kshetra (Setubandha/Rameshvara)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An ascetic in summer sits/stands amid the five fires (four around, sun above), eyes fixed on the blazing sun, lips sealed in mauna, heat shimmering over sand and stone.

Characters & Entities

• Agastya
• Bhāskara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disciplined vows (vrata) and severe tapas, performed with focus and restraint, are portrayed as means to purify intention and invite divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu-kṣetra (Setubandha), the pilgrimage landscape celebrated in the Setukhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pañcāgni-tapas (austerity amid five fires) and mauna-vrata (vow of silence) are explicitly mentioned.