युधिष्ठिर उवाच । विवाहा ब्राह्मदैवार्षाः प्राजापत्यासुरौ तथा । गांधर्वो राक्षसश्चापि पैशाचोष्टम उच्यते
yudhiṣṭhira uvāca | vivāhā brāhmadaivārṣāḥ prājāpatyāsurau tathā | gāṃdharvo rākṣasaścāpi paiśācoṣṭama ucyate
Yudhiṣṭhira berkata: ‘Bentuk-bentuk perkahwinan dinamakan Brāhma, Daiva, Ārṣa; demikian juga Prājāpatya dan Āsura; serta Gāndharva dan Rākṣasa, dan yang kelapan dikatakan Paiśāca.’
Yudhiṣṭhira
Listener: Parāśara (as respondent)
Scene: A royal sage (Yudhiṣṭhira) seated in inquiry posture, enumerating eight marriage forms as symbolic vignettes around him (ritual fire, bride-gift, mutual garlanding, forceful abduction, etc.).
Householder life must be grounded in dharma; even marriage is classified by ethical and ritual standards.
No specific tīrtha is mentioned; the teaching is normative dharma within Dharmāraṇya.
A classification framework for marriage rites, preparing for the rules (vidhi) of each type.