Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 17

दुःखी यतः पराधीनः सदैवात्मवशः सुखी । यस्मिन्कर्मण्यंतरात्मा क्रियमाणे प्रसीदति

duḥkhī yataḥ parādhīnaḥ sadaivātmavaśaḥ sukhī | yasminkarmaṇyaṃtarātmā kriyamāṇe prasīdati

Orang yang bergantung pada orang lain itu sengsara, sedangkan yang sentiasa menguasai diri itu bahagia. Pilihlah amal yang ketika dikerjakan, jiwa batin menjadi reda dan tenteram.

दुःखीunhappy
दुःखी:
Predicate (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम्
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (causal indeclinable: ‘because/since’)
पराधीनःdependent on others
पराधीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर + अधीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (परस्य अधीनः)
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
आत्मवशःself-controlled
आत्मवशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (आत्मनः वशः)
सुखीhappy
सुखी:
Predicate (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम्
यस्मिन्in which/where
यस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
कर्मणिin an action
कर्मणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अन्तरात्माthe inner self
अन्तरात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तर् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अन्तरः आत्मा)
क्रियमाणेwhile (it is) being done
क्रियमाणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → क्रियमाण (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्यय (passive present participle), ‘while being done’
प्रसीदतिis pleased
प्रसीदति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु) उपसर्गः प्र-
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice)

Scene: A seeker at a crossroads: one path crowded with coercive service and agitation, the other a quiet path of self-directed dharmic work; above, a subtle luminous 'antarātman' presence blessing the serene choice.

A
Antarātmā (inner self)

FAQs

Right action is recognized by inner clarity and peace; dependency that erodes self-rule breeds sorrow.

No holy site is identified; the teaching is ethical and introspective.

No external rite; it prescribes selecting karma that leaves the antarātmā tranquil during performance.