Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6
Devanagari script
अप्सरा पक्षिणी वाथ अथवा वनदेवता । राक्षसी वा खेचरी वा कस्य भार्या च तद्वद
Transliteration
apsarā pakṣiṇī vātha athavā vanadevatā | rākṣasī vā khecarī vā kasya bhāryā ca tadvada
Translation
‘Adakah engkau apsarā, atau gadis burung, atau dewa penjaga rimba? Atau engkau rākṣasī, atau khecarī pengembara angkasa? Katakanlah—isteri siapakah engkau?’
Word by Word
अप्सराan apsaras
अप्सरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पक्षिणीa bird (female)
पक्षिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अथthen/else
अथ:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक अव्यय
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (alternative marker)
वनदेवताforest goddess
वनदेवता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवन + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः वनस्य देवता इति षष्ठी-तत्पुरुष
राक्षसीa demoness
राक्षसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
खेचरीa sky-goer (celestial being)
खेचरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखेचरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
तद्वदlikewise, similarly
तद्वद:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद्वद् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
Speaker
Dharmarāja (Yama)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dharmāraṇya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Dharmarāja lists possibilities—apsaras, bird-maiden, forest-deity, rākṣasī, sky-roamer—his face steady but alert; the woman stands poised, her nature still unrevealed, forest shadows deepening behind her.
Characters & Entities
D
Dharmarāja (Yama)A
ApsarasV
VanadevatāR
RākṣasīK
KhecarīFAQs
Dharma requires clarity about intentions and identity; appearances may conceal divine, natural, or harmful forces.
No specific tīrtha is identified in this verse.
None.