Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

सूत उवाच । देवानां वचनं श्रुत्वा वृषारूढो वृषध्वजः । आयुधान्परिसंगृह्य कवचं सुमनोहरम् । गतवानथ तं देशं यत्र धर्मो व्यवस्थितः

sūta uvāca | devānāṃ vacanaṃ śrutvā vṛṣārūḍho vṛṣadhvajaḥ | āyudhānparisaṃgṛhya kavacaṃ sumanoharam | gatavānatha taṃ deśaṃ yatra dharmo vyavasthitaḥ

Sūta berkata: Setelah mendengar titah para dewa, Tuhan yang menunggang lembu, yang berpanji lembu, menghimpunkan segala senjata dan menyarungkan baju zirah yang amat indah. Lalu baginda berangkat ke wilayah tempat Dharma teguh bersemayam.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
वचनम्speech/command
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
वृषारूढःmounted on the bull
वृषारूढः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृष (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त, √रुह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृषे आरूढः)
वृषध्वजःBull-bannered one (Śiva)
वृषध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृषः ध्वजः यस्य)
आयुधान्weapons
आयुधान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
परिसंगृह्यhaving gathered/collected
परिसंगृह्य:
Kriya (Adverbial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + सम् + ग्रह् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त/ल्यपन्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
कवचम्armor
कवचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुमनोहरम्very beautiful
सुमनोहरम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (सु + मनोहर)
गतवान्went
गतवान्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्तवत् (प्रत्यय)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देशम्place/region
देशम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यवस्थितःwas established/was situated
व्यवस्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: King (addressed as rājan)

Scene: Śiva, bull-mounted (Vṛṣārūḍha), lifts weapons and fastens an ornate armor, then sets out toward a forested sacred region marked by calm, luminous order—‘where Dharma stands firm.’

S
Sūta
D
Devas
Ś
Śiva (Vṛṣārūḍha, Vṛṣadhvaja)
D
Dharma

FAQs

Divine assistance comes swiftly when Dharma is steadfast; Śiva responds to the call that protects righteousness.

The passage points to Dharmāraṇya as the sanctified region where Dharma abides, but this verse itself does not name a specific tirtha-spot within it.

None; this verse is narrative, describing Śiva’s departure to Dharmāraṇya.