Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

कमला च महालक्ष्मीर्द्वितीया यक्षिणी तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः श्रौतस्मार्त्तरता बुधाः

kamalā ca mahālakṣmīrdvitīyā yakṣiṇī tathā | asmingotre ca ye jātāḥ śrautasmārttaratā budhāḥ

Disebutkan Kamalā dan Mahālakṣmī; sebagai yang kedua, Yakṣiṇī juga. Mereka yang lahir dalam gotra ini ialah orang bijaksana, tekun pada amalan Śrauta dan Smārta kedua-duanya.

कमलाKamalā
कमला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkamalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahālakṣmī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (mahā + lakṣmī)
द्वितीयाthe second
द्वितीया:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (ordinal)
यक्षिणीYakṣiṇī
यक्षिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyakṣiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
गोत्रेin the lineage/clan
गोत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgotra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)
जाताःborn
जाताः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√jan (जन्) + ta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
श्रौतस्मार्त्तरताःdevoted to Śrauta and Smārta (rites)
श्रौतस्मार्त्तरताः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrauta + smārta + rata (प्रातिपदिक-समाहार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (श्रौत + स्मार्त) + ‘रत’ (आसक्त)
बुधाःwise men
बुधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: A learned brāhmaṇa household/āśrama where Lakṣmī (as Kamalā/Mahālakṣmī) is symbolically present—lotus motifs, grantha study, and a small ritual fire—while the text praises those devoted to śrauta and smārta duties.

K
Kamalā
M
Mahālakṣmī
Y
Yakṣiṇī

FAQs

True nobility is shown by fidelity to dharma—maintaining both Vedic (Śrauta) and traditional (Smārta) duties with wisdom.

No particular tīrtha is praised in this verse; it characterizes a gotra and its dhārmic disposition.

Implicitly, it commends adherence to Śrauta sacrifices and Smārta rites, but it gives no specific procedure.