Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

इन्द्र उवाच । अयं च खलु धर्मराड् तपस्तुग्रेवतिष्ठते । मम राज्याभिकांक्षोऽसावतोर्थे यत्यतामिह

indra uvāca | ayaṃ ca khalu dharmarāḍ tapastugrevatiṣṭhate | mama rājyābhikāṃkṣo'sāvatorthe yatyatāmiha

Indra bersabda: “Sesungguhnya Dharmarāṭ ini teguh berdiri dalam tapa yang dahsyat. Dia menginginkan kedaulatanku; maka demi tujuan itu, hendaklah diusahakan tindakan di sini.”

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
अयम्this (person)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
खलुindeed
खलु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formनिश्चय/अनुनयार्थक-अव्यय (indeed/surely)
धर्मराट्king of dharma; righteous king
धर्मराट्:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (धर्मस्य राजा)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
उग्रेin fierce (austerity)
उग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तपसि)
अवतिष्ठतेstands firm; remains engaged
अवतिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव√स्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
राज्याभिकाङ्क्षःdesiring my kingdom
राज्याभिकाङ्क्षः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + अभि√काङ्क्ष् (धातु) + क्तिन्/अच्-प्रत्ययान्त (कृदन्त-विशेषण: अभिकाङ्क्षिन्/अभिकाङ्क्ष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण (इच्छार्थक); समासः तत्पुरुषः (राज्यम् अभिकाङ्क्षति)
असौthat (man)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अतःtherefore
अतः:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore/from this)
अर्थेfor the purpose
अर्थे:
Adhikarana (Purpose-context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)
यताम्let them strive
यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, आत्मनेपदम्
अमिहhere
अमिह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअमिह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)

Indra

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: Indra, king of gods, speaks with concern after seeing the forest; he identifies Dharmarāṭ’s fierce austerity as a threat to his throne and calls for action.

I
Indra
D
Dharmarāṭ

FAQs

Tapas is portrayed as spiritually potent enough to shake even divine authority, highlighting the immense power—and the tests—that accompany austerity.

Dharmāraṇya, as the setting where intense tapas is undertaken with world-altering potency.

No prescription; it introduces a narrative motive—Indra’s intent to interfere with an ascetic’s austerities.