Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61
Devanagari script
तद्भर्ता गृहमागत्य दृष्टवान्गृहविड्वरम् । एवं बहुतिथे काले गते सा शूद्ववल्लभा
Transliteration
tadbhartā gṛhamāgatya dṛṣṭavāngṛhaviḍvaram | evaṃ bahutithe kāle gate sā śūdvavallabhā
Translation
Suaminya pulang ke rumah lalu melihat kekotoran di dalam rumah. Demikianlah, setelah masa yang panjang berlalu, wanita itu—kekasih si Śūdra—(sampailah kepada kesudahannya).
Word by Word
तद्भर्ताher husband
तद्भर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + भर्तृ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तस्य भर्ता); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गृहम्to the house
गृहम्:
Gati-karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आगत्यhaving come
आगत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having come’
दृष्टवान्saw
दृष्टवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्टवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत्-प्रत्यय (क्तवतुँ) परिप्रयोगः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; finite sense ‘he saw’ (perfective)
गृहविड्वरम्filth/excrement in the house
गृहविड्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगृह + विड्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गृहस्य विड्वरम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus/in this manner)
बहुतिथेafter many days
बहुतिथे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु + तिथि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (बहवः तिथयः यस्मिन्); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; qualifying ‘काले’
कालेin time
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गतेwhen (time) had passed
गते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative absolute with ‘काले’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शूद्ववल्लभाbeloved of a śūdra
शूद्ववल्लभा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र + वल्लभा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शूद्रस्य वल्लभा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Narrator (context not specified in snippet; Purāṇic narrative voice)
Visual Art Cues
Scene: A husband returns at daybreak to a modest house; he pauses at the threshold, seeing filth and disorder inside; the atmosphere is tense, foreshadowing the woman’s impending karmic turn.
Characters & Entities
B
bhartā (husband)Ś
śūdra (Śūdra)FAQs
Adharma leaves traces in one’s life and household; time eventually brings consequences even if the deed is concealed.
No tīrtha is mentioned.
None.