Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

जपार्चनरता साध्वी ध्यायती परमेश्वरम् । तस्मिञ्जागरणे रात्रावुपविष्टा शिवांतिके

Transliteration

japārcanaratā sādhvī dhyāyatī parameśvaram | tasmiñjāgaraṇe rātrāvupaviṣṭā śivāṃtike

Translation

Wanita suci itu tekun dalam japa dan arcana, merenungkan Parameśvara; dan pada malam berjaga itu dia duduk dekat Śiva, dalam hadirat-Nya.

Word by Word

• जपार्चनरता: devoted to japa and worship
• जपार्चनरता: Karta (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: जप (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (जपे अर्चने च रता / जप-अर्चनयोः रता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (साध्व्याः)

• साध्वी: the virtuous woman
• साध्वी: Karta (subject)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (nominative), एकवचन

• ध्यायती: meditates on
• ध्यायती: Karta (subject)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (object)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (परमः ईश्वरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (accusative), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (time)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन

• जागरणे: vigil
• जागरणे: Adhikaraṇa (time/occasion)
• Type: Noun
• Root: जागरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikaraṇa (time)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन

• उपविष्टा: seated
• उपविष्टा: Karta (subject, descriptive predicate)
• Type: Verb
• Root: उप+विश् (धातु)
• Form: कृदन्त-भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थ: 'seated'

• शिवांतिके: near Śiva
• शिवांतिके: Adhikaraṇa (location)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + आन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शिवस्य आन्तिके); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (continued narration context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-sannidhi jāgaraṇa

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Night inside/near a Śiva shrine: the woman sits awake beside the liṅga, mālā in hand, lamp burning low; her gaze inward in meditation.

Characters & Entities

• Parameśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion becomes complete when worship, mantra, and meditation unite—especially through night-long vigilance for Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No geographical tīrtha is specified; the verse emphasizes proximity to Śiva (śivāntike) and the sanctity of jāgaraṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jāgaraṇa (night vigil) with japa, arcana, and dhyāna focused on Parameśvara.