Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54

Devanagari script

सस्यारामादिहरणं गृहदाहादिकर्म च । असत्यवादं पैशुन्यं पारुष्यं वेदविक्र यः । कूटसाक्ष्यं व्रतत्यागः कैतवं नीचसेवनम्

Transliteration

sasyārāmādiharaṇaṃ gṛhadāhādikarma ca | asatyavādaṃ paiśunyaṃ pāruṣyaṃ vedavikra yaḥ | kūṭasākṣyaṃ vratatyāgaḥ kaitavaṃ nīcasevanam

Translation

Mencuri hasil tanaman dan kebun, membakar rumah, bercakap bohong, mengadu domba, kekasaran, menjual Veda, saksi palsu, melanggar sumpah, penipuan, dan bergaul dengan orang hina.

Word by Word

• सस्यारामादिहरणम्: stealing crops, gardens, etc.
• सस्यारामादिहरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सस्य (प्रातिपदिक) + आराम (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + हरण (प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सस्य-आराम-आदि-हरणम् = crops, gardens, etc. stealing)

• गृहदाहादिकर्म: acts like burning houses, etc.
• गृहदाहादिकर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक) + दाह (प्रातिपदिक; √दह् (धातु) + घञ्) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (गृहदाह-आदि-कर्म = acts like house-burning)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• असत्यवादम्: false speech/lying
• असत्यवादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: असत्य (प्रातिपदिक) + वाद (प्रातिपदिक; √वद् (धातु) + घञ्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयसमासः (असत्यः वादः)

• पैशुन्यम्: slander/backbiting
• पैशुन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पैशुन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• पारुष्यम्: harshness/abusive speech
• पारुष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पारुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• वेदविक्रयः: selling the Veda
• वेदविक्रयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + विक्रय (प्रातिपदिक; √क्री (धातु) उपसर्ग वि- + घञ्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (वेदस्य विक्रयः)

• कूटसाक्ष्यम्: false testimony
• कूटसाक्ष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कूट (प्रातिपदिक) + साक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारयसमासः (कूटं साक्ष्यम् = false testimony)

• व्रतत्यागः: abandoning vows
• व्रतत्यागः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) + त्याग (प्रातिपदिक; √त्यज् (धातु) + घञ्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (व्रतस्य त्यागः)

• कैतवम्: deceit/fraud
• कैतवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कैतव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• नीचसेवनम्: associating with the low/base
• नीचसेवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नीच (प्रातिपदिक) + सेवन (प्रातिपदिक; √सेव् (धातु) + ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (नीचानां सेवनम्)

Speaker

Deductive attribution: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Brāhma Khaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A moral court-and-village montage: a witness swears falsely, a house burns, a gossip whispers, a harsh speaker berates, a vow-thread is cut, and a ‘Veda for sale’ scene shows sacred scrolls traded for coins—overseen by a stern sage.

Characters & Entities

• Veda
• Vrata
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is protected through truth, restraint, and reverence for sacred knowledge; violations are explicitly named as spiritual decline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse continues an ethical catalogue rather than a tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Indirectly, it warns against vrata-tyāga (abandoning vows), reinforcing the importance of keeping observances.