Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 46

क्षुत्परीतो निराहारो वसाम्यत्र महावने । इदानीमागतं दृष्ट्वा भवंतं जग्धुमुत्सुकः । त्वद्देहस्पर्शमात्रेण जाता पूर्वभवस्मृतिः

kṣutparīto nirāhāro vasāmyatra mahāvane | idānīmāgataṃ dṛṣṭvā bhavaṃtaṃ jagdhumutsukaḥ | tvaddehasparśamātreṇa jātā pūrvabhavasmṛtiḥ

Dihimpit kelaparan dan tanpa makanan, aku menetap di rimba besar ini. Melihat engkau baru tiba, aku terdorong untuk melahapmu; namun dengan sentuhan tubuhmu semata-mata, ingatan akan kelahiran-kelahiran terdahulu pun bangkit.

क्षुत्परीतःovercome by hunger
क्षुत्परीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + परीत (परि+इ/ए धातु से क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः ‘क्षुधया परीतः’ (overcome by hunger)
निराहारःwithout food, fasting
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग/अव्यय) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्/निर्-तत्पुरुष ‘without food’
वसामिI dwell
वसामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘great forest’
इदानीम्now
इदानीम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
आगतम्come, arrived
आगतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; (भवन्तम् इति कर्मपदस्य विशेषणम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
भवन्तम्you (honored)
भवन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formभवत्-शब्द (honorific pronoun); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
जग्धुम्to eat, to devour
जग्धुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootभक्ष्/अद् (धातु; ‘to eat’)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
उत्सुकःeager
उत्सुकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धार्थे (genitival stem ‘your’), अव्ययवत्-प्रयोग in compound
देहस्पर्शमात्रेणby mere touch of the body
देहस्पर्शमात्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; तत्पुरुष-श्रृङ्खला (देहस्य स्पर्शः; स्पर्शस्य मात्रम्)
जाताarisen, born
जाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (स्मृतिः इति कर्तृपदस्य विशेषणम्)
पूर्वभवस्मृतिःmemory of former births
पूर्वभवस्मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पूर्वस्य भवस्य स्मृतिः)

Unspecified in excerpt (the brahmarākṣasa speaking to a traveler/saintly person)

Type: kshetra

Scene: A starving brahmarākṣasa in a dense forest lunges toward a traveler/saint; at the moment of touch, the attacker’s face softens as a halo-like ‘memory awakening’ radiates outward.

B
brahmarākṣasa (implied)
M
mahāvana (great forest)

FAQs

Contact with the virtuous can awaken past-life awareness and turn violent impulse into repentance and self-knowledge.

No named tīrtha appears; the setting is a ‘great forest’ and the emphasis is on transformative contact.

No formal rite is taught; the implied teaching is the sanctifying power of association with the righteous.