Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

शम्भो शशांककृतशेखर शांतमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र । गंगाधरांधकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते

śambho śaśāṃkakṛtaśekhara śāṃtamūrte gaurīśa gopatiniśāpahutāśanetra | gaṃgādharāṃdhakavidāraṇa puṇyakīrte bhūteśa bhūdharanivāsa sadā namaste

Wahai Śambhu, yang bermahkota bulan, berwujud kedamaian; wahai Gaurīśa, yang mata-Nya adalah Surya, Candra dan Api. Wahai Gaṅgādhara, pemecah Andhaka, yang kemasyhurannya suci; wahai Bhūteśa, penghuni gunung—senantiasa hamba bersujud kepada-Mu.

शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
शशांककृतशेखरO one whose crest is made of the moon
शशांककृतशेखर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशशाङ्क + कृत + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शशाङ्केन कृतः शेखरः यस्य) — बहुव्रीह्यर्थे स्तुत्युपाधि
शांतमूर्तेO peaceful-formed one
शांतमूर्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशान्त + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (शान्ता मूर्तिः)
गौरीशO lord of Gaurī
गौरीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगौरी + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गौर्याः ईशः)
गोपतिO lord of cattle
गोपति:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगो + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गवां पतिः)
निशापहुताशनेत्रO one whose eyes are the moon and fire
निशापहुताशनेत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिशा + अपहुताश + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निशायाः अपहुताशः = चन्द्रः; तस्य नेत्रे यस्य) — बहुव्रीह्यर्थे
गंगाधरO bearer of the Gaṅgā
गंगाधर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगङ्गा + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (गङ्गां धरति इति)
अंधकविदारणO destroyer of Andhaka
अंधकविदारण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअन्धक + विदारण (प्रातिपदिक; √दॄ/दर्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (अन्धकस्य विदारणम्/अन्धकं विदारयति इति)
पुण्यकीर्तेO of holy fame
पुण्यकीर्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुण्य + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (पुण्या कीर्तिः)
भूतेशO lord of beings
भूतेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूत + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूतानाम् ईशः)
भूधरनिवासO dweller on the mountain
भूधरनिवास:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूधर + निवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूधरे निवासः/भूधरस्य निवासः)
सदाalways
सदा:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)
नमःsalutation
नमः:
Prayojaka/Discourse (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

King (Rājā) praising Śiva (implicit)

Tirtha: Kailāsa (implied) / Gaṅgā (implied)

Type: peak

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis

Scene: Śiva as Śāntamūrti seated on a mountain ledge, crescent moon in his hair, Gaṅgā flowing from his matted locks; three eyes subtly indicated as sun, moon, and fire; a subdued Andhaka demon motif beneath, signifying conquered darkness; Pārvatī nearby as Gaurīśa context.

Ś
Śiva
Ś
Śambhu
P
Pārvatī (Gaurī)
G
Gaṅgā
A
Andhaka
S
Sun
M
Moon
F
Fire

FAQs

Remembering Śiva’s sacred marks and deeds (Gaṅgādhara, Andhaka-slayer, three-eyed) deepens devotion and reverence.

No single tīrtha is named; the verse evokes sacred geography indirectly through Gaṅgā and mountain-dwelling (Himālaya/Kailāsa imagery).

No explicit rite; the verse functions as a stotra for daily salutation (sadā namas te).