Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

एतस्मात्कारणादत्र महिषीदानमुत्तमम् । तस्याः शृङ्गे जलं कार्यं धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता

Transliteration

etasmātkāraṇādatra mahiṣīdānamuttamam | tasyāḥ śṛṅge jalaṃ kāryaṃ dhūmravastrānuveṣṭitā

Translation

Atas sebab ini, dalam konteks ini, sedekah berupa kerbau betina dianggap paling utama. Air hendaklah diletakkan pada tanduknya, dan ia dibalut dengan kain berwarna asap.

Word by Word

• एतस्मात्: from this
• एतस्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• कारणात्: from the reason/cause
• कारणात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• महिषीदानम्: gift of a she-buffalo
• महिषीदानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिषी + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महिष्याः दानम्)

• उत्तमम्: best
• उत्तमम्: Karta (Predicate complement/विशेष्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• तस्याः: of her/of that (fem.)
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• शृङ्गे: on the horn
• शृङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कार्यम्: to be made/should be placed
• कार्यम्: Kriya (Obligation predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + यत् (प्रत्यय) → कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) विधेय-विशेषण

• धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता: wrapped with a grey cloth
• धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता: Karta (Predicate complement/विशेष्य-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धूम्र + वस्त्र + अनु-√वेष्ट् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (धूम्रवस्त्रेण) अनुवेष्टिता = wrapped with a grey cloth

Speaker

Deductive: a Purāṇic narrator giving procedural details to Yudhiṣṭhira.

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Priests perform saṅkalpa; a buffalo-cow stands calmly, horn touched with a water vessel; she is wrapped in smoke-colored cloth, adorned for donation.

Characters & Entities

• Mahiṣī-dāna
• Water (jala)
• Ritual cloth (vastra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is not only intention but also correct ritual form; precise observance strengthens the spiritual efficacy of dāna.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse is part of Revā-khaṇḍa’s dharma instruction and does not directly praise a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

In mahiṣī-dāna, place water on the buffalo-cow’s horn and wrap her in a smoke-colored cloth.