Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 83

दृष्ट्वा कन्यां च तां दैत्यो मूर्च्छया पतितो भुवि । पतितेन तु दृष्टैका कन्या वटतले स्थिता

dṛṣṭvā kanyāṃ ca tāṃ daityo mūrcchayā patito bhuvi | patitena tu dṛṣṭaikā kanyā vaṭatale sthitā

Tatkala melihat anak dara itu, si Daitya rebah ke bumi dalam pengsan. Dalam keadaan terjatuh itu, dia terlihat seorang anak dara berdiri di bawah pohon beringin.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action): 'having seen'
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ताम्her/that (female)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
मूर्च्छयाby fainting
मूर्च्छया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमूर्च्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पतितःfallen
पतितः:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि: 'fallen'
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि-सम्बद्ध)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
पतितेनby the fallen one
पतितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; 'by the fallen (one)'
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
दृष्टाseen
दृष्टा:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'seen'
एकाalone/one
एका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक विशेषण
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वटतलेat the base of the banyan tree
वटतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवट-तल (प्रातिपदिक)
Formसमास: वटस्य तलम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थिताstood/was situated
स्थिता:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'standing/remaining'

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced: Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra

Type: kshetra

Scene: On a riverbank tīrtha, a daitya collapses in a faint upon seeing a radiant maiden; beneath a spreading banyan tree another maiden stands, still and watchful, as if the place itself is a witness.

D
Daitya
V
Vaṭa (banyan tree)

FAQs

Infatuation can cause collapse of judgment and strength; the Purāṇa uses this to underline the need for self-control.

Revā-kṣetra; even its trees and groves are framed as spiritually charged settings for transformative events.

No ritual is mentioned in this verse.