Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 82

Devanagari script

केदार उदकं पीत्वा तत्पुण्यं जायते नृणाम् । अब्दमश्वत्थसेवायां तिलपात्रप्रदो भवेत्

Transliteration

kedāra udakaṃ pītvā tatpuṇyaṃ jāyate nṛṇām | abdamaśvatthasevāyāṃ tilapātraprado bhavet

Translation

Dengan meminum air suci di Kedāra, terbitlah pahala yang sama bagi manusia. Dan dengan berkhidmat kepada pokok aśvattha (pipal) selama setahun, seseorang menjadi pemberi bejana yang penuh biji wijen sebagai sedekah suci.

Word by Word

• केदारः: Kedāra (a sacred place)
• केदारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उदकम्: water
• उदकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तम् (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया

• तत्-पुण्यम्: that merit
• तत्-पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• अब्दम्: for a year
• अब्दम्: Kala-adhikarana (Time extent/काल)
• Type: Noun
• Root: अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; काल-परिमाणम् (duration)

• अश्वत्थ-सेवायाम्: in the service of the aśvattha tree
• अश्वत्थ-सेवायाम्: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अश्वत्थ (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (अश्वत्थस्य सेवा); स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• तिल-पात्र-प्रदः: a giver of a sesame-vessel (sesame offering)
• तिल-पात्र-प्रदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक) + प्रद (कृदन्त; √दा + प्र)
• Form: तत्पुरुषसमासः (तिलपात्रं प्रददाति इति); प्रद (प्रद-प्रातिपदिक, agent noun), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (Ravitīrtha Māhātmya context; speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (benchmark reference)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpātmaja / royal listener (continuation)

Visual Art Cues

Scene: A Himalayan Kedāra shrine with pilgrims sipping sanctified water; parallel vignette shows a devotee tending an aśvattha tree through seasons, ending with offering a sesame-filled vessel to a brāhmaṇa.

Characters & Entities

• Kedāra
• Aśvattha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage merit and sustained sacred service (like tending the aśvattha) are both honoured paths of dharma that generate puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ravitīrtha remains the main focus; Kedāra is cited as a comparative sacred benchmark for merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Drinking Kedāra water (as a merit-comparison), year-long aśvattha service, and tila-pātra dāna (gift of a sesame-filled vessel).