Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

उत्तानपाद उवाच । गुहामध्ये महादेव लिङ्गं परमशोभितम् । येन प्रतिष्ठितं देव तन्ममाख्यातुमर्हसि

uttānapāda uvāca | guhāmadhye mahādeva liṅgaṃ paramaśobhitam | yena pratiṣṭhitaṃ deva tanmamākhyātumarhasi

Uttānapāda berkata: “Wahai Mahādeva, di dalam gua terdapat liṅga yang amat berseri. Wahai Tuhan, siapakah yang menegakkannya? Mohon perkenankan baginda menjelaskannya kepadaku.”

उत्तानपादःUttānapāda (proper name)
उत्तानपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तानपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
गुहामध्येin the cave
गुहामध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootगुहा (प्रातिपदिक) + मध्ये (अव्यय/सप्तमी-एकवचन-रूपेण)
Formअव्यय-समास (सप्तमी-तत्पुरुष), स्थानवाचक (locative adverbial)
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
लिङ्गम्liṅga, emblem (Śiva-liṅga)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परमशोभितम्most splendidly adorned
परमशोभितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + शोभित (कृदन्त; √शुभ्/शोभ् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past passive participle)
येनby whom/whereby
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रति-स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (set/established)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तत्that (matter)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ममto me / of me
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
आख्यातुम्to tell, to explain
आख्यातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (Infinitive)
अर्हसिyou ought (to)
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

Uttānapāda

Tirtha: Mārkaṇḍeśvara (guhā-liṅga)

Type: cave

Listener: Mahādeva/Īśvara

Scene: A king (Uttānapāda) stands at the mouth of a dim cave; inside, a radiant, ornamented liṅga glows, illuminating rock walls; the king gestures in reverent inquiry toward Mahādeva/Īśvara as the divine teacher.

U
Uttānapāda
M
Mahādeva

FAQs

Sacred places are illuminated by their origin-stories; inquiry into a shrine’s pratiṣṭhā deepens faith and understanding.

A cave-shrine containing a splendid liṅga (later identified with Mārkaṇḍeśvara).

No direct ritual is prescribed here; it introduces the shrine’s pratiṣṭhā narrative.