Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तच्छृणुष्व विधानेन भक्त्या परमया नृप । सिद्धिं प्राप्तो महाभाग कावेरीसङ्गमेन तु

Transliteration

tacchṛṇuṣva vidhānena bhaktyā paramayā nṛpa | siddhiṃ prāpto mahābhāga kāverīsaṅgamena tu

Translation

Maka dengarlah, wahai nṛpa, akan tatacara yang benar dengan bhakti yang tertinggi. Wahai yang mulia, (Kubera) sesungguhnya memperoleh siddhi melalui sanggam Sungai Kāverī.

Word by Word

• तत्: that (account)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्; सर्वनाम

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थः), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; धातुः—श्रु (श्रवणे)

• विधानेन: with proper procedure
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्

• परमया: supreme, highest
• परमया: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; ‘भक्त्या’ इत्यस्य विशेषणम्

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th case), एकवचनम्

• सिद्धिम्: success, attainment
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्

• प्राप्तः: having obtained
• प्राप्तः: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्; धातुः—आप् (प्राप्तौ) उपसर्गः—प्र; कर्तरि प्रयोगः

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महā + भाग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th case), एकवचनम्; कर्मधारयः—महान् भागः यस्य

• कावेरीसङ्गमेन: by (means of) the confluence of the Kāverī
• कावेरीसङ्गमेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कावेरी + सङ्गम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—कावेर्याः सङ्गमः

• तु: indeed, however
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (contrast/emphasis)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāverī–Narmadā-saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa/Rājan

Visual Art Cues

Scene: A teacher-narrator gestures instructively to a king while the sangama is shown in the distance; Kubera’s success is hinted by symbols of wealth (treasure pot) and a Śiva-liṅga silhouette near the rivers.

Characters & Entities

• Kāverī-saṅgama
• Kubera
• Yudhiṣṭhira

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha merit matures through two pillars: correct observance (vidhi) and heartfelt devotion (bhakti), culminating in siddhi.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāverī-saṅgama, explicitly credited as the means by which Kubera attained siddhi.

What ritualistic prescription is mentioned?

Follow the prescribed procedure (vidhāna/vidhi) and approach the tīrtha with supreme devotion (paramā bhakti).