Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाभाग यत्पृष्टोऽहं त्वयाधुना । शृणुष्वैकमना भूत्वा कावेरीफलमुत्तमम्

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sādhu sādhu mahābhāga yatpṛṣṭo'haṃ tvayādhunā | śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā kāverīphalamuttamam

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya bersabda: Baik sekali, baik sekali, wahai yang mulia, kerana engkau menanyakanku hal ini sekarang. Dengarlah dengan hati yang satu-tumpu akan buah-buah tertinggi yang dianugerahkan oleh Kāverī.

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (श्री-शब्देन विशेषणम्)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• साधु: good! well done!
• साधु: Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (interjection/adverb: 'well! good!')

• साधु: good!
• साधु: Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: अव्यय (repetition for emphasis)

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः महा + भाग

• यत्: which (thing)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रच्छ् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (having been asked)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent-instrumental/कर्ता-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम

• अधुना: now
• अधुना: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb: 'now')

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• एकमनाः: single-minded; attentive
• एकमनाः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक + मनस् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (एकं मनः यस्य)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Kriya (Conjunctive action/अनुक्रम-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), 'having become'

• कावेरीफलम्: the fruit (benefit) of the Kāverī
• कावेरीफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कावेरी + फल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कावेर्याः फलम्)

• उत्तमम्: excellent; supreme
• उत्तमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

Speaker

Mārkaṇḍeya

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Kāverī
• Yudhiṣṭhira

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right inquiry and focused listening (ekāgratā) are themselves dharmic disciplines that prepare one to receive tīrtha-māhātmya and its guidance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāverī is announced as the giver of ‘supreme fruits,’ introducing her māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A preparatory discipline is prescribed: listen attentively and single-mindedly to the teaching.