Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 69

म्लेच्छानामपि च म्लेच्छो दुर्निवार्यो ह्यचेतनः । एवं विलपमानानां स्त्रीणां तत्रैव भारत

mlecchānāmapi ca mleccho durnivāryo hyacetanaḥ | evaṃ vilapamānānāṃ strīṇāṃ tatraiva bhārata

Bahkan dalam kalangan mleccha pun ada seorang ‘mleccha’—yang tidak berakal dan sukar dibendung. Tatkala para wanita meratap demikian di situ, wahai Bhārata…

म्लेच्छानाम्of the mlecchas
म्लेच्छानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
म्लेच्छःa mleccha
म्लेच्छः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दुर्निवार्यःhard to restrain
दुर्निवार्यः:
Karta-anvaya (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/पूर्वपद) + निवार्य (कृदन्त; √वृ/√वृञ्? here from √वृ ‘to restrain/ward off’ in causative sense via ‘निवारयति’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त-विशेषण, ‘निवार्य’ (gerundive/तव्यत्-अर्थ, -य) with नि-; दुर्-पूर्वक ‘hard to restrain’
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ ‘indeed/for’
अचेतनःsenseless, unconscious
अचेतनः:
Karta-anvaya (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + चेतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास/नञ्-पूर्वक विशेषण ‘without sense’
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb) ‘thus’
विलपमानानाम्of (those) wailing
विलपमानानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवि + लप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘wailing’; (स्त्रीणाम् इत्यस्य विशेषण)
स्त्रीणाम्of the women
स्त्रीणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb) ‘there’
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle) ‘just/only’
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing a royal/epic-lineage listener as Bhārata)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra

Type: kshetra

Listener: Bhārata (Janamejaya/itihāsa-audience address)

Scene: A riverside settlement on the Revā; distressed women gathered, hair loosened, arms raised in lament, while a brutal, unthinking aggressor figure looms in the background; dusk tones and foreboding sky.

B
Bhārata (addressee)
M
Mleccha
S
Strī (women)

FAQs

Unrestrained, mindless force is condemned; dharma requires restraint, discernment, and responsiveness to suffering.

No specific tīrtha is named in this transitional verse.

None.