Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 26›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | jāleśvare'pi yatproktaṃ tvayā pūrvaṃ dvijottama | tatkathaṃ tu bhavetpuṇyamṛṣisiddhaniṣevitam

Translation

Yudhiṣṭhira berkata: Wahai yang terbaik antara golongan dwija, tentang Jāleśvara yang telah engkau nyatakan dahulu, bagaimanakah terbitnya pahala suci itu—tīrtha yang diziarahi para ṛṣi dan siddha?

Word by Word
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
जालेश्वरेin/at Jāleśvara
जालेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजालेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (स्थाननाम)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘also/even’
यत्that which
यत्:
Karma/Pratipadya (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
प्रोक्तम्said/declared
प्रोक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पूर्वम्previously
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
द्विजोत्तमO best of twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्विजेषु उत्तमः (तत्पुरुष)
तत्that
तत्:
Pratipadya (Topic/प्रस्ताव्य)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Contrast (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुण्यम्merit/holy (place/act)
पुण्यम्:
Karta/Pratipadya (Subject complement/प्रातिपदिक)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ऋषिसिद्धनिषेवितम्frequented/served by sages and siddhas
ऋषिसिद्धनिषेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋषि + सिद्ध + निषेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—ऋषिभिः सिद्धैश्च निषेवितम् (समाहार-तत्पुरुष/बहु-उपपद-समास); निषेवित = नि + सेव् (धातु) भूतकृदन्त
Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jāleśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dwijottama (contextually Śrī Mārkaṇḍeya as the responding sage in this narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, questions a venerable brāhmaṇa-sage (dwijottama) about Jāleśvara; behind them, a forested hermitage atmosphere with subtle siddha silhouettes and a distant Śiva-liṅga shrine.

Characters & Entities
Y
Yudhiṣṭhira
J
Jāleśvara
Ṛ
Ṛṣis
S
Siddhas

FAQs

A seeker should inquire into the origin and sanctity of holy places, not merely their promised results.

Jāleśvara, introduced as a tīrtha frequented by ṛṣis and siddhas.

None; it is a question initiating the tīrtha’s origin narrative.

←Previous Verse
Next Verse→