Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

लुङ्केश्वरे च तीर्थानां साग्रा सप्तशती स्थिता । तीर्थान्यष्टोत्तरशतं मणिनद्याश्च सङ्गमे । वैद्यनाथे च तीर्थानां शतमष्टाधिकं विदुः

luṅkeśvare ca tīrthānāṃ sāgrā saptaśatī sthitā | tīrthānyaṣṭottaraśataṃ maṇinadyāśca saṅgame | vaidyanāthe ca tīrthānāṃ śatamaṣṭādhikaṃ viduḥ

Di Luṅkeśvara bersemayam tujuh ratus tīrtha dan lebih. Di pertemuan Sungai Maṇinadī terdapat seratus lapan tīrtha. Dan di Vaidyanātha juga diketahui tīrtha berjumlah seratus lapan.

luṅkeśvareat Luṅkeśvara
luṅkeśvare:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootluṅkeśvara (प्रातिपदिक; luṅka + īśvara)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (luṅkasya īśvaraḥ)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
tīrthānāmof tīrthas
tīrthānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
sāgrāwith an excess
sāgrā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsāgra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (saptaśatī इत्यस्य)
saptaśatīseven hundred
saptaśatī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaptaśatī (प्रातिपदिक; sapta + śatī)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (सप्त शतानि = 700)
sthitāis situated/exists
sthitā:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु) → sthita (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; saptaśatī इत्यस्य विशेषणम्
tīrthānitīrthas
tīrthāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अत्र गणनाविषये प्रथमा
aṣṭottaraśatamone hundred and eight
aṣṭottaraśatam:
Visheshana (Numerical qualifier/संख्या-विशेषण)
TypeNoun
Rootaṣṭottaraśata (प्रातिपदिक; aṣṭa + uttara + śata)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचकः (108); समासः (śatam + aṣṭa-uttaram)
maṇinadyāḥof the Maṇi river
maṇinadyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaṇinadī (प्रातिपदिक; maṇi + nadī)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः (maṇi-nadī)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
saṅgameat the confluence
saṅgame:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṅgama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
vaidyanātheat Vaidyanātha
vaidyanāthe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaidyanātha (प्रातिपदिक; vaidya + nātha)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (vaidyasya nāthaḥ)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
tīrthānāmof tīrthas
tīrthānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
śatama hundred
śatam:
Karma (Count/कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक-नाम
aṣṭādhikamincreased by eight (i.e., 108)
aṣṭādhikam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭādhika (प्रातिपदिक; aṣṭa + adhika)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (śatam इत्यस्य)
viduḥthey know/consider
viduḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु; ‘to know’)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

Mārkaṇḍeya (as referenced in this adhyāya’s narration)

Tirtha: Luṅkeśvara; Maṇinadī-saṅgama; Vaidyanātha

Type: sangam

Listener: Dvijāḥ

Scene: A pilgrimage map-like tableau: three stations—Luṅkeśvara shrine, Maṇinadī confluence with two streams meeting, and Vaidyanātha liṅga—each surrounded by small symbolic tīrtha-icons (mini-ghāṭas, kundas, liṅgas) indicating their counted presences.

L
Luṅkeśvara
M
Maṇinadī
V
Vaidyanātha
S
saṅgama
T
tīrtha

FAQs

Śiva-sites and river confluences are portrayed as reservoirs of accumulated sanctity, where many tīrthas converge in spiritual potency.

Luṅkeśvara, the Maṇinadī-saṅgama, and Vaidyanātha—each praised for hosting large numbers of tīrthas (notably 108 at the latter two).

No explicit injunction is stated; the emphasis is on the site’s sanctity, implying worship and tīrtha-practice there.