Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

मार्कण्डमुनिना प्रोक्तं यथा पार्थाय सत्तमाः । तथा वः कथितं सर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम्

Transliteration

mārkaṇḍamuninā proktaṃ yathā pārthāya sattamāḥ | tathā vaḥ kathitaṃ sarvaṃ revāmāhātmyamuttamam

Translation

Wahai para resi yang utama, sebagaimana resi Mārkaṇḍeya menuturkannya kepada Pārtha, demikianlah telah aku kisahkan kepada kalian sepenuhnya kemuliaan tertinggi Revā ini.

Word by Word

• मार्कण्डमुनिना: by the sage Mārkaṇḍa
• मार्कण्डमुनिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मार्कण्ड + मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषः (मार्कण्डः मुनिः)

• प्रोक्तम्: spoken; declared
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त) ‘प्रोक्त’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as; just as)

• पार्थाय: to Pārtha
• पार्थाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन

• सत्तमाः: O best ones
• सत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सत्तम (प्रातिपदिक; सत् + तमप्)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; यहाँ सम्बोधनार्थे (हे सत्तमाः)

• तथा: so; likewise
• तथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: तदनुरूप/प्रकारवाचक अव्यय (so; in the same way)

• वः: to you (all)
• वः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी विभक्ति, बहुवचन (enclitic); अत्र चतुर्थ्यर्थे (to you)

• कथितम्: told
• कथितम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त) ‘कथित’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• रेवामाहात्म्यम्: the greatness of Revā
• रेवामाहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रेवा + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (रेवायाः माहात्म्यम्)

• उत्तमम्: excellent; supreme
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम् इति)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-māhātmya (of Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: O best of sages (ṛṣi-sabhā)

Visual Art Cues

Scene: Sūta addresses a circle of sages, gesturing as if concluding a long narration; in the background, a symbolic ribbon of the Revā river with marked tīrthas indicates the 'complete' māhātmya now delivered.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Pārtha
• Revā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is preserved through faithful transmission: tīrtha-glories are to be heard as taught by realized seers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā (Narmadā) is identified as the subject whose māhātmya has been fully narrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the verse serves as a colophon-like confirmation of the completed narration.