Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

यत्र वेदनिधिर्विप्रो महत्तप्त्वा तपः पुरा । नानाकर्ममलैः क्षीणैर्विमलोऽभवदर्कवत्

yatra vedanidhirvipro mahattaptvā tapaḥ purā | nānākarmamalaiḥ kṣīṇairvimalo'bhavadarkavat

Di sana, seorang brāhmana—laksana khazanah Veda—pada zaman dahulu telah bertapa dengan tapa yang agung. Setelah noda pelbagai perbuatan terhapus, dia menjadi suci tanpa cela, bersinar laksana matahari.

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक/relative adverb)
वेदनिधिःtreasure of the Vedas
वेदनिधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद-निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य निधिः)
विप्रःa brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महत्great
महत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'तपः' इत्यस्य विशेषणम्
तप्त्वाhaving performed (austerity)
तप्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), परस्मैपदी; पूर्वक्रिया
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala-adhikarana (Time setting/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/temporal adverb)
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय (विविधार्थक/indeclinable adjective-like)
कर्ममलैःby the impurities of actions
कर्ममलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्म-मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कर्मणः मलाः)
क्षीणैःworn away, diminished
क्षीणैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; 'कर्ममलैः' इत्यस्य विशेषणम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
विमलःpure, spotless
विमलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृपदस्य विशेषणम्
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अर्कवत्like the sun
अर्कवत्:
Upamana (Simile adjunct/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootअर्कवत् (प्रातिपदिक/तद्धित)
Formअव्यय (वत्-प्रत्ययान्त उपमानवाचक; adverbial)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Reva-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pārtha (addressed later in the passage; dialogue frame continues)

Scene: A Veda-knowing brāhmaṇa ascetic seated in deep meditation on a riverbank; his body becomes radiant as karmic stains fall away, the sun’s glow behind him.

V
Vipra (brāhmaṇa)
V
Veda
T
Tapas
V
Vimaleśvara

FAQs

Austerity undertaken at a sanctified place, supported by dharma, burns karmic impurities and reveals inner radiance.

Vimaleśvara Tīrtha, portrayed as a field where tapas yields ‘vimalatā’ (purity).

Tapas (austerity) as a transformative discipline; the chapter context also includes snāna, dāna, japa, homa, and arcana.