Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

चातुर्युगमिदं तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन् रुद्रस्यानुचरो भवेत्

cāturyugamidaṃ tīrthaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam | tatra snātvā naro rājan rudrasyānucaro bhavet

Tīrtha ini ‘milik empat yuga’ dan tiada tandingan antara segala tīrtha. Wahai raja, sesiapa yang mandi di sana akan menjadi pengiring Rudra.

चातुर्युगम्lasting four yugas
चातुर्युगम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचातुर्युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘इदं तीर्थम्’ इति विशेषणम्; समासः—चतुर् + युग (द्विगु/तत्पुरुष-प्रायः: four-yuga-long)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति विशेषणम् (demonstrative)
तीर्थम्sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वतीर्थेषुamong all tīrthas
सर्वतीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; समासः—सर्व + तीर्थ (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) अव्ययकृदन्त; ‘having bathed’
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अनुचरःa follower/attendant
अनुचरः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Śrī Mārkaṇḍeya (continued)

Tirtha: Aṣāḍhītīrtha

Type: ghat

Listener: Rājan (king/prince addressed)

Scene: A proclamation of Aṣāḍhītīrtha’s supremacy: pilgrims bathing at the river steps, a radiant Śiva shrine nearby; the bather is envisioned as becoming Rudra’s attendant—subtle depiction of gaṇas welcoming the devotee.

A
Aṣāḍhītīrtha
R
Rudra

FAQs

Ritual bathing at a Śiva-tīrtha is portrayed as transformative, granting proximity and service to Rudra.

Aṣāḍhītīrtha (by continuity), declared unsurpassed among tīrthas.

Snāna—bathing at the tīrtha.