Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः

siddhavidyādharā bhūtagandharvāḥ sthānamuttamam | dṛśyādṛśyāśca rājendra sevante siddhikāṅkṣiṇaḥ

Para Siddha, Vidyādhara, Bhūta dan Gandharva menganggapnya sebagai kediaman yang utama. Wahai raja segala raja, makhluk yang terlihat dan tidak terlihat pun datang ke sana, mendambakan siddhi.

सिद्धविद्याधराःSiddha-Vidyādharas
सिद्धविद्याधराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + विद्याधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; कर्मधारयः (सिद्धाश्च ते विद्याधराः)
भूतगन्धर्वाःBhūta-gandharvas
भूतगन्धर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; कर्मधारयः (भूताः गन्धर्वाः / भूत-स्वरूपा गन्धर्वाः)
स्थानम्the place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषणम्
दृश्याःvisible
दृश्याः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम् (सिद्धिकाङ्क्षिणः इत्यस्य)
अदृश्याःinvisible
अदृश्याः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअदृश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
सेवन्तेthey serve/attend
सेवन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√सेव् (सेवने)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सिद्धिकाङ्क्षिणःdesirers of siddhi
सिद्धिकाङ्क्षिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक; √काङ्क्ष् (काङ्क्षायाम्) + इन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धेः काङ्क्षिणः)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Amarakanṭaka (kṣetra)

Type: kshetra

Listener: A king (rajendra addressed)

Scene: A twilight scene on the mountain: siddhas and vidyādharas in the sky, gandharvas with instruments, bhūtas at the forest edge; some figures rendered translucent to show ‘adṛśya’ beings.

S
Siddhas
V
Vidyādharas
B
Bhūtas
G
Gandharvas
A
Amarakantaka (context)

FAQs

A siddhi-kṣetra is portrayed as a meeting-ground of worlds—where seekers across planes converge for attainment, underscoring the site’s exceptional potency.

The ‘excellent abode’ in context is Amarakantaka/Narmadā’s sacred region, revered by multiple classes of beings.

No explicit prescription; the emphasis is on ‘sevana’—reverent resorting to the sacred place with the aim of siddhi.