Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 57

दृष्टं ललाटं देशोऽसौ ललाट इति संज्ञितः । स देशः श्रीपतेः क्षेत्रपुण्यं देवर्षिसेवितम्

dṛṣṭaṃ lalāṭaṃ deśo'sau lalāṭa iti saṃjñitaḥ | sa deśaḥ śrīpateḥ kṣetrapuṇyaṃ devarṣisevitam

Wilayah itu kelihatan seperti “dahi” (lalāṭa), maka ia dikenali sebagai Lalāṭa. Tanah itu ialah kṣetra suci yang penuh pahala milik Śrīpati, yang diziarahi serta disembah oleh para dewa dan dewaṛṣi.

दृष्टम्seen; beheld
दृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle used adjectivally
ललाटम्forehead; (place called) Lalāṭa
ललाटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
देशःregion; place
देशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat (yonder)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ललाटः(named) Lalāṭa
ललाटः:
Predicate (सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नामरूपेण)
इतिthus; as
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपण-अव्यय (quotative particle)
संज्ञितःis designated; is called
संज्ञितः:
Predicate (सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootसम्+ज्ञा (धातु) → संज्ञित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate participle
सःthat
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देशःregion
देशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्रीपतेःof Śrīpati (Viṣṇu)
श्रीपतेः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रीपति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: श्री + पति; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
क्षेत्रपुण्यम्holy merit of the sacred place; sanctity of the kṣetra
क्षेत्रपुण्यम्:
Predicate (सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (क्षेत्रस्य पुण्यम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
देवर्षिसेवितम्served/visited by divine sages
देवर्षिसेवितम्:
Predicate (सम्बन्ध/विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootदेवर्षि + सेवित (कृदन्त)
Formतत्पुरुष (देवर्षिभिः सेवितम्); क्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; agrees with क्षेत्रपुण्यम्

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Lalāṭa (Śrīpati-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A luminous sacred tract identified as ‘Lalāṭa’—the ‘forehead’ of the land—radiant with auspicious signs; gods and sages are shown moving through and honoring the kṣetra of Śrīpati.

L
Lalāṭa (place-name)
Ś
Śrīpati (Viṣṇu)
D
Devas
Ṛṣis

FAQs

A land becomes a living tīrtha through divine association; sacred geography is defined by the Lord’s presence and the footsteps of sages.

Lalāṭa-deśa—described as Śrīpati’s holy kṣetra, revered and frequented by devas and ṛṣis.

No explicit rite is commanded; the verse functions as a māhātmya-identification of the site as a Viṣṇu-kṣetra.