Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 60

तमजं सर्वभूतेशं जानीत परमं पदम् । अहं भवत्यो देवाश्च मनुष्याः पशवश्च ये । एतत्सर्वमनन्तस्य वासुदेवस्य वै कृतम्

tamajaṃ sarvabhūteśaṃ jānīta paramaṃ padam | ahaṃ bhavatyo devāśca manuṣyāḥ paśavaśca ye | etatsarvamanantasya vāsudevasya vai kṛtam

Ketahuilah Dia, Yang Tidak Dilahirkan, Tuhan segala makhluk, sebagai kediaman tertinggi. Aku, kamu para bidadari, para dewa, manusia dan binatang—semuanya ini sesungguhnya karya Vāsudeva Yang Maha Tanpa Akhir.

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
अजम्unborn
अजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
सर्वभूतेशम्lord of all beings
सर्वभूतेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत + ईश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सर्वभूतानाम् ईशः); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
जानीतknow (you all)
जानीत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative); मध्यमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
पदम्state/abode/position
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; प्रथमा (1st case, nominative)
भवत्यःyou (ladies)
भवत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/आदरार्थ)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st case, nominative); बहुवचन (honorific: you ladies)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case, nominative); बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मनुष्याःhumans
मनुष्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case, nominative); बहुवचन
पशवःanimals
पशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case, nominative); बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case, nominative); बहुवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case); एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case); एकवचन; समस्त-वाचक
अनन्तस्यof Ananta (the Infinite)
अनन्तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case, genitive); एकवचन
वासुदेवस्यof Vāsudeva
वासुदेवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case, genitive); एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कृतम्made/created
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) क्त-प्रत्ययान्त (कृत)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; (अस्ति इति अध्याहार्य)

Nārāyaṇa

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-maṇḍala (contextual)

Type: river

Listener: Celestial women (surastṛyaḥ)

Scene: A cosmic-vision tableau: the Unborn Lord as luminous center, with concentric rings of beings—gods, humans, animals—emanating as His ‘kṛtam’, while the river flows as a terrestrial mirror of cosmic continuity.

N
Nārāyaṇa
V
Vāsudeva
A
Ananta
D
Devas
M
Manuṣyas
P
Paśus

FAQs

The Unborn Lord of all beings is the highest goal; recognizing all existence as Vāsudeva’s work grounds devotion, humility, and dharmic living.

No single tīrtha is named in this verse; it serves a universal theological climax within the Revā Khaṇḍa setting.

No specific rite is prescribed; the command is to ‘know’ (jānīta) the Supreme as the highest refuge.