Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 193›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

द्वीपान्यशेषाणि तथा तथा सर्वसरांसि च । नगरग्रामपूर्णा च मेदिनी मेदिनीपते । देवाङ्गनाभिर्देवस्य देहे दृष्टं महात्मनः

Transliteration

dvīpānyaśeṣāṇi tathā tathā sarvasarāṃsi ca | nagaragrāmapūrṇā ca medinī medinīpate | devāṅganābhirdevasya dehe dṛṣṭaṃ mahātmanaḥ

Translation

Mereka melihat dalam jasad Dewa Mahātmā itu segala benua dan pulau tanpa tersisa, serta semua tasik; dan bumi yang penuh kota serta desa—wahai Penguasa Bumi—disaksikan oleh para bidadari dalam tubuh Sang Dewa.

Word by Word
द्वीपानिislands; continents
द्वीपानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अशेषाणिwithout remainder; all
अशेषाणि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
तथाlikewise; also
तथा:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यताबोधक (adverb)
तथाand likewise
तथा:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त-समुच्चय (reiterative adverb)
सर्वसरांसिall lakes/ponds
सर्वसरांसि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारयसमासः (सर्वाणि सरांसि)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
नगरग्रामपूर्णाfilled with cities and villages
नगरग्रामपूर्णा:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनगर (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (नगरैः ग्रामैः च पूर्णा = filled with cities and villages); विशेषणम् (मेदिनी)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
मेदिनीthe earth
मेदिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मेदिनीपतेO lord of the earth
मेदिनीपते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (मेदिन्याः पतिः)
देवाङ्गनाभिःby the divine maidens
देवाङ्गनाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (देवानाम् अङ्गनाः)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘seen’
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
Speaker

Narrative voice describing what the Apsarases saw (Apsarases are explicit here: devāṅganābhiḥ)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Apsarases gaze into the Lord’s body and see all dvīpas and islands, countless lakes, and the earth crowded with cities and villages—like a complete inhabited map glowing inside a divine torso.

Characters & Entities
D
dvīpas
L
lakes (saras)
E
earth (medinī)
C
cities
V
villages
D
devāṅganās (apsarases)

FAQs

The world’s geography and settlements are not separate from the Divine; the cosmos is embraced within the Lord.

Implicitly the Revā (Narmadā) milieu frames the chapter, but this verse praises the all-containing Lord rather than naming a single tīrtha.

None; the verse is an awe-filled cosmological description.

←Previous Verse
Next Verse→